3. Mahāvaggo

1. Pabbajjāsuttaṃ

407.

Pabbajjaṃ kittayissāmi, yathā pabbaji cakkhumā;

Yathā vīmaṃsamāno so, pabbajjaṃ samarocayi.

408.

Sambādhoyaṃ gharāvāso, rajassāyatanaṃ iti;

Abbhokāsova pabbajjā, iti disvāna pabbaji.

409.

Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayi;

Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayi.

410.

Agamā rājagahaṃ buddho, magadhānaṃ giribbajaṃ;

Piṇḍāya abhihāresi, ākiṇṇavaralakkhaṇo.

411.

Tamaddasā bimbisāro, pāsādasmiṃ patiṭṭhito;

Disvā lakkhaṇasampannaṃ, imamatthaṃ abhāsatha.

412.

‘‘Imaṃ bhonto nisāmetha, abhirūpo brahā suci;

Caraṇena ca sampanno, yugamattañca pekkhati.

413.

‘‘Okkhittacakkhu satimā, nāyaṃ nīcakulāmiva;

Rājadūtābhidhāvantu, kuhiṃ bhikkhu gamissati’’.

414.

Te pesitā rājadūtā, piṭṭhito anubandhisuṃ;

Kuhiṃ gamissati bhikkhu, kattha vāso bhavissati.

415.

Sapadānaṃ caramāno, guttadvāro susaṃvuto;

Khippaṃ pattaṃ apūresi, sampajāno paṭissato.

416.

Piṇḍacāraṃ caritvāna, nikkhamma nagarā muni;

Paṇḍavaṃ abhihāresi, ettha vāso bhavissati.

417.

Disvāna vāsūpagataṃ, tayo [tato (sī. pī.)] dūtā upāvisuṃ;

Tesu ekova [eko ca dūto (sī. syā. pī.)] āgantvā, rājino paṭivedayi.

418.

‘‘Esa bhikkhu mahārāja, paṇḍavassa puratthato [purakkhato (syā. ka.)];

Nisinno byagghusabhova, sīhova girigabbhare’’.

419.

Sutvāna dūtavacanaṃ, bhaddayānena khattiyo;

Taramānarūpo niyyāsi, yena paṇḍavapabbato.

420.

Sa yānabhūmiṃ yāyitvā, yānā oruyha khattiyo;

Pattiko upasaṅkamma, āsajja naṃ upāvisi.

421.

Nisajja rājā sammodi, kathaṃ sāraṇīyaṃ tato;

Kathaṃ so vītisāretvā, imamatthaṃ abhāsatha.

422.

‘‘Yuvā ca daharo cāsi, paṭhamuppattiko [paṭhamuppattiyā (sī.), paṭhamuppattito (syā.)] susu;

Vaṇṇārohena sampanno, jātimā viya khattiyo.

423.

‘‘Sobhayanto anīkaggaṃ, nāgasaṅghapurakkhato;

Dadāmi bhoge bhuñjassu, jātiṃ akkhāhi pucchito’’.

424.

‘‘Ujuṃ janapado rāja, himavantassa passato;

Dhanavīriyena sampanno, kosalesu [kosalassa (syā. ka.)] niketino.

425.

‘‘Ādiccā [ādicco (ka.)] nāma gottena, sākiyā [sākiyo (ka.)] nāma jātiyā;

Tamhā kulā pabbajitomhi, na kāme abhipatthayaṃ.

426.

‘‘Kāmesvādīnavaṃ disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato;

Padhānāya gamissāmi, ettha me rañjatī mano’’ti.

Pabbajjāsuttaṃ paṭhamaṃ niṭṭhitaṃ.

2. Padhānasuttaṃ

427.

‘‘Taṃ maṃ padhānapahitattaṃ, nadiṃ nerañjaraṃ pati;

Viparakkamma jhāyantaṃ, yogakkhemassa pattiyā.

428.

‘‘Namucī karuṇaṃ vācaṃ, bhāsamāno upāgami;

‘Kiso tvamasi dubbaṇṇo, santike maraṇaṃ tava.

429.

‘‘‘Sahassabhāgo maraṇassa, ekaṃso tava jīvitaṃ;

Jīva bho jīvitaṃ seyyo, jīvaṃ puññāni kāhasi.

430.

‘‘‘Carato ca te brahmacariyaṃ, aggihuttañca jūhato;

Pahūtaṃ cīyate puññaṃ, kiṃ padhānena kāhasi.

431.

‘‘‘Duggo maggo padhānāya, dukkaro durabhisambhavo’’’;

Imā gāthā bhaṇaṃ māro, aṭṭhā buddhassa santike.

432.

Taṃ tathāvādinaṃ māraṃ, bhagavā etadabravi;

‘‘Pamattabandhu pāpima, yenatthena [senatthena (?), attano atthena (aṭṭha. saṃvaṇṇanā)] idhāgato.



我来为您翻译《大品》(Mahāvaggo)中的这些偈颂。
3. 大品
1. 出家经
407.
我将颂赞出家，
具眼者如何出家；
他如何深思后，
决意选择出家。
408.
见到居家逼迫，
如同尘埃之处；
出家如处空旷，
见此而行出家。
409.
出家后以身，
远离诸恶业；
舍弃语恶行，
清净其活命。
410.
佛陀往王舍城(现今印度比哈尔邦首府巴特那附近)，
摩揭陀国山城；
具诸胜妙相，
前往城中乞食。
411.
频毗娑罗王，
立于宫殿中；
见具诸相好，
说出如是语。
412.
"诸位且观看，
端严高大净；
具足诸威仪，
目视一寻地。
413.
"垂目具正念，
非似卑族人；
速遣王使者，
知此比丘往何方。"
414.
王派遣使者，
跟随于其后；
比丘往何方，
何处作住处。
415.
次第行乞食，
护诸根律仪；
钵速得装满，
正知具正念。
416.
牟尼乞食已，
出离彼城已；
往盘婆山去，
此处作住处。
417.
见他已住下，
三使者近前；
其中一使者，
返报于国王。
418.
"大王此比丘，
坐盘婆山前；
如虎中之王，
似狮处山窟。"
419.
闻此使者语，
刹帝利乘车；
急速而驶出，
往盘婆山去。
420.
驶至可行处，
刹帝利下车；
步行而前进，
近前坐其侧。
421.
国王坐下后，
相互寒暄语；
寒暄既终了，
说出如是语：
422.
"你正当年少，
初次现世间；
具足容色相，
似刹帝利种。
423.
"领众军之首，
象群居前列；
我施与财富，
请告知生族。"
424.
"大王有国土，
雪山之一侧；
具财富勇猛，
居于憍萨罗。
425.
"族姓日种族，
生于释迦族；
我由彼族出，
不求诸欲乐。
426.
"见欲患患累，
出离为安稳；
我往修精进，
我心喜于此。"
出家经第一终
2. 精进经
427.
"我致力精进，
尼连禅河畔；
极力勤禅修，
为证安稳道。
428.
魔罗来近前，
说怜悯之语：
'你已瘦且黄，
死亡近在旁。
429.
'千分之死亡，
生存仅一分；
活着胜于死，
生者修功德。
430.
'若修梵行者，
祭祀护圣火；
积集诸功德，
何需勤精进。
431.
'精进道艰难，
难行难克服；'
魔罗近佛前，
说此诸偈颂。
432.
世尊对魔罗，
如是语回答：
"放逸亲魔罗，
为何来此处。
[注：我已完整直译了这段经文，保持了原文的诗体格式，并在括号中注明了可考证的现代地名。请问您是否还需要继续翻译后续内容？]

433.

‘‘Aṇumattopi [aṇumattenapi (sī. syā.)] puññena, attho mayhaṃ na vijjati;

Yesañca attho puññena, te māro vattumarahati.

434.

‘‘Atthi saddhā tathā [tato (sī. pī.), tapo (syā. ka.)] vīriyaṃ, paññā ca mama vijjati;

Evaṃ maṃ pahitattampi, kiṃ jīvamanupucchasi.

435.

‘‘Nadīnamapi sotāni, ayaṃ vāto visosaye;

Kiñca me pahitattassa, lohitaṃ nupasussaye.

436.

‘‘Lohite sussamānamhi, pittaṃ semhañca sussati;

Maṃsesu khīyamānesu, bhiyyo cittaṃ pasīdati;

Bhiyyo sati ca paññā ca, samādhi mama tiṭṭhati.

437.

‘‘Tassa mevaṃ viharato, pattassuttamavedanaṃ;

Kāmesu [kāme (sī. syā.)] nāpekkhate cittaṃ, passa sattassa suddhataṃ.

438.

‘‘Kāmā te paṭhamā senā, dutiyā arati vuccati;

Tatiyā khuppipāsā te, catutthī taṇhā pavuccati.

439.

‘‘Pañcamaṃ [pañcamī (sī. pī.)] thinamiddhaṃ te, chaṭṭhā bhīrū pavuccati;

Sattamī vicikicchā te, makkho thambho te aṭṭhamo.

440.

‘‘Lābho siloko sakkāro, micchāladdho ca yo yaso;

Yo cattānaṃ samukkaṃse, pare ca avajānati.

441.

‘‘Esā namuci te senā, kaṇhassābhippahārinī;

Na naṃ asūro jināti, jetvā ca labhate sukhaṃ.

442.

‘‘Esa muñjaṃ parihare, dhiratthu mama [ida (ka.)] jīvitaṃ;

Saṅgāme me mataṃ seyyo, yaṃ ce jīve parājito.

443.

‘‘Pagāḷhettha na dissanti, eke samaṇabrāhmaṇā;

Tañca maggaṃ na jānanti, yena gacchanti subbatā.

444.

‘‘Samantā dhajiniṃ disvā, yuttaṃ māraṃ savāhanaṃ;

Yuddhāya paccuggacchāmi, mā maṃ ṭhānā acāvayi.

445.

‘‘Yaṃ te taṃ nappasahati, senaṃ loko sadevako;

Taṃ te paññāya bhecchāmi [gacchāmi (sī.), vecchāmi (syā.), vajjhāmi (ka.)], āmaṃ pattaṃva asmanā [pakkaṃva amunā (ka.)].

446.

‘‘Vasīkaritvā [vasiṃ karitvā (bahūsu)] saṅkappaṃ, satiñca sūpatiṭṭhitaṃ;

Raṭṭhā raṭṭhaṃ vicarissaṃ, sāvake vinayaṃ puthū.

447.

‘‘Te appamattā pahitattā, mama sāsanakārakā;

Akāmassa [akāmā (ka.)] te gamissanti, yattha gantvā na socare’’.

448.

‘‘Satta vassāni bhagavantaṃ, anubandhiṃ padāpadaṃ;

Otāraṃ nādhigacchissaṃ, sambuddhassa satīmato.

449.

‘‘Medavaṇṇaṃva pāsāṇaṃ, vāyaso anupariyagā;

Apettha muduṃ [mudu (sī.)] vindema, api assādanā siyā.

450.

‘‘Aladdhā tattha assādaṃ, vāyasetto apakkami;

Kākova selamāsajja, nibbijjāpema gotamaṃ’’.

451.

Tassa sokaparetassa, vīṇā kacchā abhassatha;

Tato so dummano yakkho, tatthevantaradhāyathāti.

Padhānasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ.

3. Subhāsitasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – eka samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

‘‘Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, na dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu subhāsitaṃyeva bhāsati no dubbhāsitaṃ, dhammaṃyeva bhāsati no adhammaṃ, piyaṃyeva bhāsati no appiyaṃ, saccaṃyeva bhāsati no alikaṃ. Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –



433.
"功德即使极微小，
于我已无所需求；
需求功德之诸人，
魔罗应向彼劝说。
434.
"我具信心及精进，
智慧亦复具足全；
我如此勤精进，
何须问我生存。
435.
"此风能使河流干，
何况我勤精进者，
岂不能使血液干，
何须问我生存。
436.
"随血液渐干涸，
胆汁痰液亦枯竭；
随肌肉渐消减，
心更清净光明；
念慧与定力，
愈加坚定不移。
437.
"我如是安住，
证得最上受；
心不恋诸欲，
见此众生净。
438.
"欲乐是第一军，
不悦为第二军；
饥渴第三军，
爱欲第四军。
439.
"昏沉第五军，
怖畏第六军；
疑惑第七军，
傲慢第八军。
440.
"利养名誉敬，
邪得诸荣耀；
自举轻蔑他，
此皆魔罗军。
441.
"此是汝魔军，
黑暗军攻击；
懦夫不能胜，
胜者得安乐。
442.
"宁披文茅草，
厌弃此生命；
战败而生存，
不如战死好。
443.
"沉溺不得见，
某些沙门婆罗门；
不知此道路，
善行者所行。
444.
"见魔众四布，
魔王备军骑；
我往迎决战，
勿使我退却。
445.
"天人世间众，
不能胜此军；
我以智慧破，
如石碎生瓶。
446.
"摄心善安立，
正念善确立；
我游行诸国，
教导众弟子。
447.
"彼等勤精进，
实践我教法；
必能达彼处，
无忧之境地。"
448.
"七年我跟随，
世尊步步随；
正觉具正念，
不得其瑕隙。
449.
"如乌绕脂石，
四处求柔软；
或许有美味，
徒劳无所得。
450.
"不得其美味，
乌即飞离去；
如乌撞岩石，
厌弃瞿昙去。"
451.
忧愁所缠绕，
琵琶落腋下；
夜叉心忧恼，
即便消失去。
精进经第二终
3. 善说经
如是我闻。一时，世尊住舍卫城(今印度北方邦沙赫特迈赫特)祇树给孤独园。在那里，世尊对诸比丘说："比丘们。""尊者。"那些比丘应答世尊。世尊如是说：
"比丘们，具足四支之语为善说，非恶说，无过且不为智者所责。何为四支？在此，比丘们，比丘只说善语不说恶语，只说法语不说非法语，只说爱语不说不爱语，只说实语不说虚语。比丘们，具足这四支之语为善说，非恶说，无过且不为智者所责。"此是世尊所说。说此已，善逝、导师更说：

452.

‘‘Subhāsitaṃ uttamamāhu santo, dhammaṃ bhaṇe nādhammaṃ taṃ dutiyaṃ;

Piyaṃ bhaṇe nāppiyaṃ taṃ tatiyaṃ, saccaṃ bhaṇe nālikaṃ taṃ catuttha’’nti.

Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘paṭibhāti maṃ bhagavā, paṭibhāti maṃ sugatā’’ti. ‘‘Paṭibhātu taṃ vaṅgīsā’’ti bhagavā avoca. Atha kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –

453.

‘‘Tameva vācaṃ bhāseyya, yāyattānaṃ na tāpaye;

Pare ca na vihiṃseyya, sā ve vācā subhāsitā.

454.

‘‘Piyavācameva bhāseyya, yā vācā paṭinanditā;

Yaṃ anādāya pāpāni, paresaṃ bhāsate piyaṃ.

455.

‘‘Saccaṃ ve amatā vācā, esa dhammo sanantano;

Sacce atthe ca dhamme ca, āhu santo patiṭṭhitā.

456.

‘‘Yaṃ buddho bhāsati vācaṃ, khemaṃ nibbānapattiyā;

Dukkhassantakiriyāya, sā ve vācānamuttamā’’ti.

Subhāsitasuttaṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ.

4. Sundarikabhāradvājasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati sundarikāya nadiyā tīre. Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo sundarikāya nadiyā tīre aggiṃ juhati, aggihuttaṃ paricarati. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo aggiṃ juhitvā aggihuttaṃ paricaritvā uṭṭhāyāsanā samantā catuddisā anuvilokesi – ‘‘ko nu kho imaṃ habyasesaṃ bhuñjeyyā’’ti? Addasā kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle sasīsaṃ pārutaṃ nisinnaṃ; disvāna vāmena hatthena habyasesaṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena kamaṇḍaluṃ gahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami.

Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa padasaddena sīsaṃ vivari. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo – ‘‘muṇḍo ayaṃ bhavaṃ, muṇḍako ayaṃ bhava’’nti tatova puna nivattitukāmo ahosi. Atha kho sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘muṇḍāpi hi idhekacce brāhmaṇā bhavanti, yaṃnūnāhaṃ upasaṅkamitvā jātiṃ puccheyya’’nti. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃjacco bhava’’nti?

Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –

457.

‘‘Na brāhmaṇo nomhi na rājaputto, na vessāyano uda koci nomhi;

Gottaṃ pariññāya puthujjanānaṃ, akiñcano manta carāmi loke.

458.

‘‘Saṅghāṭivāsī agaho carāmi [agiho (ka. sī. pī.) ageho (katthaci)], nivuttakeso abhinibbutatto;

Alippamāno idha māṇavehi, akallaṃ maṃ brāhmaṇa pucchasi gottapañhaṃ’’.

459.

‘‘Pucchanti ve bho brāhmaṇā, brāhmaṇebhi saha brāhmaṇo no bhava’’nti.

460.

‘‘Brāhmaṇo hi ce tvaṃ brūsi, mañca brūsi abrāhmaṇaṃ;

Taṃ taṃ sāvittiṃ pucchāmi, tipadaṃ catuvīsatakkharaṃ.

461.

‘‘Kiṃ nissitā isayo manujā, khattiyā brāhmaṇā [paṭhamapādanto] devatānaṃ;

Yaññamakappayiṃsu puthū idha loke [dutiyapādanto (sī.)].

462.

‘‘Yadantagū vedagū yaññakāle, yassāhutiṃ labhe tassijjheti brūmi’’.

463.

‘‘Addhā hi tassa hutamijjhe, (iti brāhmaṇo)

Yaṃ tādisaṃ vedagumaddasāma;

Tumhādisānañhi adassanena, añño jano bhuñjati pūraḷāsaṃ’’.



452.
"诸圣说善语最上，说法非非法为二，
说爱语非不爱为三，说实语非虚为四。"
此时，尊者婆耆舍从座起，偏袒一肩，向世尊合掌，对世尊说："世尊，我有所感悟，善逝，我有所感悟。"世尊说："婆耆舍，请说出你的感悟。"于是尊者婆耆舍当面以适当的偈颂赞叹世尊：
453.
"应说如是语，
不令自后悔；
不恼害他人，
此语实善说。
454.
"应说爱语言，
悦耳受欢迎；
不取他过失，
说爱语予人。
455.
"真实语不死，
此为古圣法；
诸圣皆安住，
真实义与法。
456.
"佛陀所说语，
趣向涅槃安；
为灭诸苦恼，
此语最殊胜。"
善说经第三终
4. 孙陀利迦婆罗豆婆遮经
如是我闻。一时，世尊住在憍萨罗国(今印度北方邦东部)孙陀利迦河畔。当时，孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门在孙陀利迦河畔祭火，行火供养。于是，孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门祭火、行火供养已，从座起，四处环顾："谁应食此祭余？"孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门看见世尊不远处一棵树下，全身包裹而坐。见已，左手持祭余，右手持水瓶，往世尊处走去。
世尊听闻孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门脚步声，便露出头来。孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门见状想："此人剃头，此是剃头者。"欲从原处转身离去。孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门又想："此处某些婆罗门也剃头，我何不前往问其出身。"于是孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门往世尊处走去，到已，问世尊："尊者何姓？"
于是世尊以偈颂对孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门说：
457.
"非婆罗门非王子，
非吠舍亦非他姓；
了知凡夫诸种姓，
无着修行于世间。
458.
"著僧伽梨无家行，
剃发灭尽诸烦恼；
不染着此诸学童，
婆罗门问姓不当。"
459.
"诸位婆罗门，
常问是否为婆罗门。"
460.
"若汝称自己婆罗门，
而说我非婆罗门；
我问汝三句救咒，
二十四字之咒文。
461.
"仙人与人类，
刹帝利婆罗门，
依何献供养，
祭祀众天神？
462.
"若于祭祀时，
得见达究竟明达者，
我说其供养，
必得大功德。"
463.
"此供必成就，（婆罗门说）
因见如是明达者；
因不见如汝等人，
他人食此供物祭。"

464.

‘‘Tasmātiha tvaṃ brāhmaṇa atthena, atthiko upasaṅkamma puccha;

Santaṃ vidhūmaṃ anīghaṃ nirāsaṃ, appevidha abhivinde sumedhaṃ’’.

465.

‘‘Yaññe ratohaṃ bho gotama, yaññaṃ yiṭṭhukāmo nāhaṃ pajānāmi;

Anusāsatu maṃ bhavaṃ, yattha hutaṃ ijjhate brūhi me taṃ’’.

‘‘Tena hi tvaṃ, brāhmaṇa, odahassu sotaṃ; dhammaṃ te desessāmi –

466.

‘‘Mā jātiṃ pucchī caraṇañca puccha, kaṭṭhā have jāyati jātavedo;

Nīcākulīnopi munī dhitīmā, ājāniyo hoti hirīnisedho.

467.

‘‘Saccena danto damasā upeto, vedantagū vūsitabrahmacariyo;

Kālena tamhi habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho [puññapekho (sī. pī.)] yajetha.

468.

‘‘Ye kāme hitvā agahā caranti, susaññatattā tasaraṃva ujjuṃ;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

469.

‘‘Ye vītarāgā susamāhitindriyā, candova rāhuggahaṇā pamuttā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

470.

‘‘Asajjamānā vicaranti loke, sadā satā hitvā mamāyitāni;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

471.

‘‘Yo kāme hitvā abhibhuyyacārī, yo vedi jātīmaraṇassa antaṃ;

Parinibbuto udakarahadova sīto, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

472.

‘‘Samo samehi visamehi dūre, tathāgato hoti anantapañño;

Anūpalitto idha vā huraṃ vā, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

473.

‘‘Yamhi na māyā vasati na māno, yo vītalobho amamo nirāso;

Panuṇṇakodho abhinibbutatto, yo brāhmaṇo sokamalaṃ ahāsi;

Tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

474.

‘‘Nivesanaṃ yo manaso ahāsi, pariggahā yassa na santi keci;

Anupādiyāno idha vā huraṃ vā, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

475.

‘‘Samāhito yo udatāri oghaṃ, dhammaṃ caññāsi paramāya diṭṭhiyā;

Khīṇāsavo antimadehadhārī, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

476.

‘‘Bhavāsavā yassa vacī kharā ca, vidhūpitā atthagatā na santi;

Sa vedagū sabbadhi vippamutto, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

477.

‘‘Saṅgātigo yassa na santi saṅgā, yo mānasattesu amānasatto;

Dukkhaṃ pariññāya sakhettavatthuṃ, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

478.

‘‘Āsaṃ anissāya vivekadassī, paravediyaṃ diṭṭhimupātivatto;

Ārammaṇā yassa na santi keci, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

479.

‘‘Paroparā [parovarā (sī. pī.)] yassa samecca dhammā, vidhūpitā atthagatā na santi;

Santo upādānakhaye vimutto, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

480.

‘‘Saṃyojanaṃ jātikhayantadassī, yopānudi rāgapathaṃ asesaṃ;

Suddho nidoso vimalo akāco [akāmo (sī. syā.)], tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

481.

‘‘Yo attano attānaṃ [attanāttānaṃ (sī. syā.)] nānupassati, samāhito ujjugato ṭhitatto;

Sa ve anejo akhilo akaṅkho, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ.

482.

‘‘Mohantarā yassa na santi keci, sabbesu dhammesu ca ñāṇadassī;

Sarīrañca antimaṃ dhāreti, patto ca sambodhimanuttaraṃ sivaṃ;

Ettāvatā yakkhassa suddhi, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ’’.

483.

‘‘Hutañca [huttañca (sī. ka.)] mayhaṃ hutamatthu saccaṃ, yaṃ tādisaṃ vedagunaṃ alatthaṃ;

Brahmā hi sakkhi paṭigaṇhātu me bhagavā, bhuñjatu me bhagavā pūraḷāsaṃ’’.



464.
"因此婆罗门，
为利益故来问我；
寻觅寂静无烟尘，
无忧无求有智者。"
465.
"瞿昙我乐祭祀，
欲行祭但不知法；
请为我作教导，
何处祭得成就。"
"婆罗门，且谛听，我为你说法 —
466.
"莫问生族当问行，
火从木生非问族；
即使出身卑贱人，
若具慧勤有惭愧。
467.
"真实自制具戒德，
通达圣典修梵行；
适时供养如是人，
求福婆罗门应施。
468.
"舍欲无家而游行，
善调己心如直箭；
适时供养如是人，
求福婆罗门应施。
469.
"离贪诸根善调伏，
如月脱离罗睺掌；
适时供养如是人，
求福婆罗门应施。
470.
"无着游行于世间，
常具正念离执著；
适时供养如是人，
求福婆罗门应施。
471.
"舍欲超越而行道，
知晓生死之边际；
如清凉池般寂静，
如来应受供养食。
472.
"平等远离不平等，
如来智慧无边际；
此界他界无染著，
如来应受供养食。
473.
"无诳无慢离贪欲，
无我无求离嗔恚；
寂静灭尽诸烦恼，
婆罗门除忧垢染；
如来应受供养食。
474.
"已除心中诸执著，
一切所有皆断除；
此界他界无取著，
如来应受供养食。
475.
"定心已度诸暴流，
以最上见知正法；
漏尽持此最后身，
如来应受供养食。
476.
"有漏粗言皆息灭，
灭尽无余不复存；
明达一切得解脱，
如来应受供养食。
477.
"超越一切诸系缚，
于慢著者离慢著；
已知苦及苦处所，
如来应受供养食。
478.
"不依希望见远离，
超越他人所知见；
无有一物为所缘，
如来应受供养食。
479.
"近远诸法皆了知，
灭尽无余不复存；
寂静解脱无取著，
如来应受供养食。
480.
"见生灭尽诸结使，
一切贪道皆断除；
清净无垢离污染，
如来应受供养食。
481.
"不以己见观己身，
心定正直志坚定；
无动无垢无疑惑，
如来应受供养食。
482.
"无有一丝痴暗存，
于一切法具智见；
此为最后所受身，
已得无上正等觉；
如是净化有情众，
如来应受供养食。"
483.
"我所供养愿真实，
得遇如是明达者；
梵天为证请世尊，
接受我此供养食。"

484.

‘‘Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ, sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo;

Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā, dhamme satī brāhmaṇa vuttiresā.

485.

‘‘Aññena ca kevalinaṃ mahesiṃ, khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ;

Annena pānena upaṭṭhahassu, khettañhi taṃ puññapekkhassa hoti’’.

486.

‘‘Sādhāhaṃ bhagavā tathā vijaññaṃ, yo dakkhiṇaṃ bhuñjeyya mādisassa;

Yaṃ yaññakāle pariyesamāno, pappuyya tava sāsanaṃ’’.

487.

‘‘Sārambhā yassa vigatā, cittaṃ yassa anāvilaṃ;

Vippamutto ca kāmehi, thinaṃ yassa panūditaṃ.

488.

‘‘Sīmantānaṃ vinetāraṃ, jātimaraṇakovidaṃ;

Muniṃ moneyyasampannaṃ, tādisaṃ yaññamāgataṃ.

489.

‘‘Bhakuṭiṃ [bhūkuṭiṃ (ka. sī.), bhākuṭiṃ (ka. sī., ma. ni. 1.226)] vinayitvāna, pañjalikā namassatha;

Pūjetha annapānena, evaṃ ijjhanti dakkhiṇā.

490.

‘‘Buddho bhavaṃ arahati pūraḷāsaṃ, puññakhettamanuttaraṃ;

Āyāgo sabbalokassa, bhoto dinnaṃ mahapphala’’nti.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. Alattha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo…pe… arahataṃ ahosīti.

Sundarikabhāradvājasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ.

5. Māghasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – eka samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho māgho māṇavo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho māgho māṇavo bhagavantaṃ etadavoca –

‘‘Ahañhi, bho gotama, dāyako dānapati vadaññū yācayogo; dhammena bhoge pariyesāmi; dhammena bhoge pariyesitvā dhammaladdhehi bhogehi dhammādhigatehi ekassapi dadāmi dvinnampi tiṇṇampi catunnampi pañcannampi channampi sattannampi aṭṭhannampi navannampi dasannampi dadāmi, vīsāyapi tiṃsāyapi cattālīsāyapi paññāsāyapi dadāmi, satassapi dadāmi, bhiyyopi dadāmi. Kaccāhaṃ, bho gotama, evaṃ dadanto evaṃ yajanto bahuṃ puññaṃ pasavāmī’’ti ?

‘‘Taggha tvaṃ, māṇava, evaṃ dadanto evaṃ yajanto bahuṃ puññaṃ pasavasi. Yo kho, māṇava, dāyako dānapati vadaññū yācayogo; dhammena bhoge pariyesati; dhammena bhoge pariyesitvā dhammaladdhehi bhogehi dhammādhigatehi ekassapi dadāti…pe… satassapi dadāti, bhiyyopi dadāti, bahuṃ so puññaṃ pasavatī’’ti. Atha kho māgho māṇavo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

491.

‘‘Pucchāmahaṃ gotamaṃ vadaññuṃ, (iti māgho māṇavo)

Kāsāyavāsiṃ agahaṃ [agihaṃ (sī.), agehaṃ (pī.)] carantaṃ;

Yo yācayogo dānapati [dānapatī (sī. syā. pī.)] gahaṭṭho, puññatthiko [puññapekho (sī. pī. ka.)] yajati puññapekkho;

Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, kathaṃ hutaṃ yajamānassa sujjhe’’.



484.
"诵偈所得我不食，
婆罗门这非正法；
诸佛皆舍诵偈食，
正法住世此为则。
485.
"应以他种饮食供，
大仙漏尽离忧虑；
以饮食奉侍供养，
此为求福良福田。"
486.
"善哉世尊我了知，
谁应受我等供养；
于祭祀时所寻求，
得闻汝之教导已。"
487.
"远离一切暴恶者，
其心清净无浑浊；
解脱一切诸欲贪，
昏沉懈怠皆断除。
488.
"诸边际之度脱者，
善知生死之道理；
具足沉默智慧者，
如是圣者来受供。
489.
"应除皱眉不悦相，
双手合掌而敬礼；
以饮食来作供养，
如是供施得成就。
490.
"世尊佛陀应供养，
无上福田最殊胜；
一切世间应供者，
施予世尊得大果。"
于是孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门对世尊说："殊胜啊，瞿昙君！殊胜啊，瞿昙君！譬如，瞿昙君，使倒者得起，使隐者显露，为迷者指路，在暗中持来明灯，使有眼者得见诸色。如是，瞿昙君以种种方便开示正法。我今归依瞿昙君、归依法、归依比丘僧。愿我得在瞿昙君前出家，得受具足戒。"孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门获得出家......成为阿罗汉。
孙陀利迦婆罗豆婆遮经第四终
5. 摩伽经
如是我闻。一时，世尊住王舍城(今印度比哈尔邦首府巴特那附近)灵鹫山。尔时，摩伽学童来诣世尊处。来已，与世尊互相问候。互相问候寒暄已，坐于一旁。坐于一旁的摩伽学童对世尊说：
"瞿昙君，我是施主、布施者、慷慨者、乐施者。我如法求财；如法求得财后，以如法所得、如法所获之财，施与一人乃至二人、三人、四人、五人、六人、七人、八人、九人、十人，乃至二十人、三十人、四十人、五十人，乃至百人，甚至更多。瞿昙君，我如是布施，如是供养，是否能获得诸多功德？"
"确实，学童，你如是布施，如是供养，能获得诸多功德。若施主、布施者、慷慨者、乐施者，如法求财；如法求得财后，以如法所得、如法所获之财，施与一人......乃至百人，甚至更多，他必获得诸多功德。"于是摩伽学童以偈颂对世尊说：
491.
"我问瞿昙具慷慨，（摩伽学童说）
披袈裟无家**；
施主布施居家者，
求福供养望功德；
施与他人饮食者，
如何供养得清净？"

492.

‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (māghāti bhagavā)

Puññatthiko yajati puññapekkho;

Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, ārādhaye dakkhiṇeyyebhi tādi’’.

493.

‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (iti māgho māṇavo)

Puññatthiko yajati puññapekkho;

Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, akkhāhi me bhagavā dakkhiṇeyye’’.

494.

‘‘Ye ve asattā [alaggā (syā.)] vicaranti loke, akiñcanā kevalino yatattā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

495.

‘‘Ye sabbasaṃyojanabandhanacchidā, dantā vimuttā anīghā nirāsā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

496.

‘‘Ye sabbasaṃyojanavippamuttā, dantā vimuttā anīghā nirāsā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

497.

‘‘Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

498.

‘‘Yesu na māyā vasati na māno, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

499.

‘‘Ye vītalobhā amamā nirāsā, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

500.

‘‘Ye ve na taṇhāsu upātipannā, vitareyya oghaṃ amamā caranti;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

501.

‘‘Yesaṃ taṇhā natthi kuhiñci loke, bhavābhavāya idha vā huraṃ vā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

502.

‘‘Ye kāme hitvā agahā caranti, susaññatattā tasaraṃva ujjuṃ;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

503.

‘‘Ye vītarāgā susamāhitindriyā, candova rāhuggahaṇā pamuttā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

504.

‘‘Samitāvino vītarāgā akopā, yesaṃ gatī natthidha vippahāya;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

505.

‘‘Jahitvā jātimaraṇaṃ asesaṃ, kathaṃkathiṃ sabbamupātivattā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

506.

‘‘Ye attadīpā vicaranti loke, akiñcanā sabbadhi vippamuttā;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

507.

‘‘Ye hettha jānanti yathā tathā idaṃ, ayamantimā natthi punabbhavoti;

Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha.

508.

‘‘Yo vedagū jhānarato satīmā, sambodhipatto saraṇaṃ bahūnaṃ;

Kālena tamhi habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha’’.

509.

‘‘Addhā amoghā mama pucchanā ahu, akkhāsi me bhagavā dakkhiṇeyye;

Tvañhettha jānāsi yathā tathā idaṃ, tathā hi te vidito esa dhammo.

510.

‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (iti māgho māṇavo)

Puññatthiko yajati puññapekkho;

Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ,

Akkhāhi me bhagavā yaññasampadaṃ’’.

511.

‘‘Yajassu yajamāno māghāti bhagavā, sabbattha ca vippasādehi cittaṃ;

Ārammaṇaṃ yajamānassa yañño, etthappatiṭṭhāya jahāti dosaṃ.

512.

‘‘So vītarāgo pavineyya dosaṃ, mettaṃ cittaṃ bhāvayamappamāṇaṃ;

Rattindivaṃ satatamappamatto, sabbā disā pharati appamaññaṃ’’.



492.
"乐施布施居家者，（世尊告摩伽说）
求福供养望功德；
施与他人饮食者，
应敬供养应供者。"
493.
"乐施布施居家者，（摩伽学童说）
求福供养望功德；
施与他人饮食者，
请世尊示应供者。"
494.
"无着而游于世间，无所有完美自制，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
495.
"断诸结缚与系缚，调伏解脱无忧求，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
496.
"解脱一切诸系缚，调伏解脱无忧求，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
497.
"贪嗔痴已尽断除，漏尽梵行已具足，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
498.
"无诳无慢住其中，漏尽梵行已具足，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
499.
"离贪无我无希求，漏尽梵行已具足，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
500.
"不为爱欲所系缚，度脱暴流无我行，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
501.
"此世他世无渴爱，于有非有无希求，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
502.
"舍欲无家而游行，善调其心如直箭，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
503.
"离贪诸根善调伏，如月脱离罗睺掌，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
504.
"寂静离贪无嗔怒，舍此无有他去处，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
505.
"舍离生死无余尽，超越一切诸疑惑，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
506.
"以己为灯游世间，无所有处处解脱，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
507.
"如实了知此一切，此为最后无后有，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。
508.
"明达禅悦具正念，证得正觉众归依，
适时供养如是人，求福婆罗门应施。"
509.
"实我问询非徒然，世尊为我说应供；
如实了知此一切，如是法为汝所知。
510.
"乐施布施居家者，（摩伽学童说）
求福供养望功德；
施与他人饮食者，
请世尊说圆满供。"
511.
"摩伽！行供时供养，（世尊说）
一切处令心清净；
供养者之所缘供，
依此舍离诸过失。
512.
"彼离贪除诸过失，
修无量慈心广大；
日夜常勤不放逸，
遍满一切无量心。"

513.

‘‘Ko sujjhati muccati bajjhatī ca, kenattanā gacchati [kenatthenā gacchati (ka.)] brahmalokaṃ;

Ajānato me muni brūhi puṭṭho, bhagavā hi me sakkhi brahmajjadiṭṭho;

Tuvañhi no brahmasamosi saccaṃ, kathaṃ upapajjati brahmalokaṃ jutima’’.

514.

‘‘Yo yajati tividhaṃ yaññasampadaṃ, (māghāti bhagavā)

Ārādhaye dakkhiṇeyyebhi tādi;

Evaṃ yajitvā sammā yācayogo,

Upapajjati brahmalokanti brūmī’’ti.

Evaṃ vutte, māgho māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

Māghasuttaṃ pañcamaṃ niṭṭhitaṃ.



513.
"谁能得清净、解脱与束缚，以何种自性前往梵天界？
我不知晓，请牟尼为我解答，世尊于我乃亲见梵天之证；
您确实是我们真正的梵天，具光辉者，如何能往生梵天界？"
514.
"凡布施三种圆满祭祀者，（世尊对摩伽说）
当以此供养应受供养者；
如此正确修行布施者，
我说他将往生梵天界。"
如是说已，摩伽青年对世尊如是说："殊胜啊，尊敬的乔达摩...乃至...从今日起终身归依。"
第五 摩伽经终

6. Sabhiyasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti – ‘‘yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṃ careyyāsī’’ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho [kakudho (sī.) pakuddho (syā. kaṃ.)] kaccāno sañcayo [sañjayo (sī. syā. kaṃ. pī.)] belaṭṭhaputto [bellaṭṭhiputto (sī. pī.), veḷaṭṭhaputto (syā.)] nigaṇṭho nāṭaputto [nātaputto (sī. pī.)], te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati. Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti; asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti. Api ca sabhiyaṃ yeva paribbājakaṃ paṭipucchanti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe… nigaṇṭho nāṭaputto, te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti; api ca maññevettha paṭipucchanti. Yannūnnāhaṃ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyya’’nti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa; yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘yepi kho te [ye kho te (syā.), yaṃ kho te (ka.)] bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe. … nigaṇṭho nāṭaputto, tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti; kiṃ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati! Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā’’ti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘samaṇo kho [samaṇo kho gotamo (syā. ka.)] daharoti na uññātabbo na paribhotabbo. Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti.

Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

515.

‘‘Kaṅkhī vecikicchī āgamaṃ, (iti sabhiyo)

Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno;

Tesantakaro bhavāhi [bhavāhi me (pī. ka.)] pañhe me puṭṭho,

Anupubbaṃ anudhammaṃ byākarohi me’’.



6. 沙比亚经
如是我闻。一时，世尊住在王舍城（现今印度比哈尔邦首府巴特那附近）竹林栖鸟处。那时，有一位天神，是沙比亚游行者的旧亲戚，对他说了些问题："沙比亚，若有沙门或婆罗门能回答这些问题，你就应当在他座下修行梵行。"
于是沙比亚游行者从那位天神处学习了这些问题，前往拜访那些众所周知的教派领袖，他们都是有教团、有追随者、为师者，闻名显赫，是各教派的创始人，为众人所敬重。即：不兰迦叶、末伽梨瞿舍利子、阿耆多翅舍钦婆罗、婆浮陀迦旃延、散若耶毗罗梨子、尼乾陀若提子。他前往向他们请教这些问题。这些人被沙比亚游行者问到这些问题时，答不上来；答不上来时，就显露愤怒、嗔恚、不悦。他们反而向沙比亚游行者提问。
这时，沙比亚游行者心想："这些尊敬的沙门、婆罗门，虽有教团、有追随者、为师者，闻名显赫，是各教派的创始人，为众人所敬重，即：不兰迦叶等乃至尼乾陀若提子，但我向他们请教问题时，他们答不上来；答不上来时，就显露愤怒、嗔恚、不悦，反而向我提问。不如我回归低劣生活，享受欲乐。"
然后，沙比亚游行者又想："这位沙门乔达摩也是有教团、有追随者、为师者，闻名显赫，是教派创始人，为众人所敬重，不如我去向沙门乔达摩请教这些问题。"
接着，沙比亚游行者又想："那些沙门、婆罗门虽已年老，长者、耆宿、高龄，已过半生，是上座、久修、长期出家，有教团、有追随者、为师者，闻名显赫，是各教派的创始人，为众人所敬重，即：不兰迦叶等乃至尼乾陀若提子，但我向他们请教问题时，他们都答不上来；答不上来时，就显露愤怒、嗔恚、不悦，反而向我提问。沙门乔达摩被我问到这些问题时怎会回答呢？因为沙门乔达摩年纪轻，出家也晚。"
然后，沙比亚游行者又想："不应因沙门年轻就轻视、蔑视他。这位沙门乔达摩虽然年轻，但具有大神通力、大威德力，不如我去向沙门乔达摩请教这些问题。"
于是沙比亚游行者朝着王舍城方向游行。渐次游行，来到王舍城竹林栖鸟处，往诣世尊所在。到已，与世尊互相问候。寒暄叙旧已，坐在一旁。坐在一旁的沙比亚游行者以偈颂对世尊说：
515.
"怀疑犹豫而来此，（沙比亚说）
渴望请教诸问题；
愿您为我作终结，所问之题，
依次如法为我解说。"

516.

‘‘Dūrato āgatosi sabhiya, (iti bhagavā)

Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno;

Tesantakaro bhavāmi [tesamantakaromi te (ka.)] pañhe te puṭṭho,

Anupubbaṃ anudhammaṃ byākaromi te.

517.

‘‘Puccha maṃ sabhiya pañhaṃ, yaṃ kiñci manasicchasi;

Tassa tasseva pañhassa, ahaṃ antaṃ karomi te’’ti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Yaṃ vatāhaṃ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi [okāsamattampi (sī. pī.)] nālatthaṃ taṃ me idaṃ samaṇena gotamena okāsakammaṃ kata’’nti. Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ pañhaṃ apucchi –

518.

‘‘Kiṃ pattinamāhu bhikkhunaṃ, (iti sabhiyo)

Sorataṃ kena kathañca dantamāhu;

Buddhoti kathaṃ pavuccati,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

519.

‘‘Pajjena katena attanā, (sabhiyāti bhagavā)

Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;

Vibhavañca bhavañca vippahāya,

Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.

520.

‘‘Sabbattha upekkhako satimā, na so hiṃsati kañci sabbaloke;

Tiṇṇo samaṇo anāvilo, ussadā yassa na santi sorato so.

521.

‘‘Yassindriyāni bhāvitāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;

Nibbijjha imaṃ parañca lokaṃ, kālaṃ kaṅkhati bhāvito sa danto.

522.

‘‘Kappāni viceyya kevalāni, saṃsāraṃ dubhayaṃ cutūpapātaṃ;

Vigatarajamanaṅgaṇaṃ visuddhaṃ, pattaṃ jātikhayaṃ tamāhu buddha’’nti.

Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ uttariṃ [uttari (ka.)] pañhaṃ apucchi –

523.

‘‘Kiṃ pattinamāhu brāhmaṇaṃ, (iti sabhiyo)

Samaṇaṃ kena kathañca nhātakoti;

Nāgoti kathaṃ pavuccati,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

524.

‘‘Bāhitvā sabbapāpakāni, (sabhiyāti bhagavā)

Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;

Saṃsāramaticca kevalī so,

Asito tādi pavuccate sa brahmā.

525.

‘‘Samitāvi pahāya puññapāpaṃ, virajo ñatvā imaṃ parañca lokaṃ;

Jātimaraṇaṃ upātivatto, samaṇo tādi pavuccate tathattā.

526.

‘‘Ninhāya [ninahāya (syā.)] sabbapāpakāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;

Devamanussesu kappiyesu, kappaṃ neti tamāhu nhātako’’ti.

527.

‘‘Āguṃ na karoti kiñci loke, sabbasaṃyoge [sabbayoge (ka.)] visajja bandhanāni;

Sabbattha na sajjatī vimutto, nāgo tādi pavuccate tathattā’’ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –

528.

‘‘Kaṃ khettajinaṃ vadanti buddhā, (iti sabhiyo)

Kusalaṃ kena kathañca paṇḍitoti;

Muni nāma kathaṃ pavuccati,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

529.

‘‘Khettāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)

Dibbaṃ mānusakañca brahmakhettaṃ;

Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,

Khettajino tādi pavuccate tathattā.

530.

‘‘Kosāni viceyya kevalāni, dibbaṃ mānusakañca brahmakosaṃ;

Sabbakosamūlabandhanā pamutto, kusalo tādi pavuccate tathattā.

531.

‘‘Dubhayāni viceyya paṇḍarāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca suddhipañño;

Kaṇhaṃ sukkaṃ upātivatto, paṇḍito tādi pavuccate tathattā.



516.
"**亚，你从远方而来，（世尊说）
渴望请教诸问题；
我将为你作终结，你所问之题，
依次如法为你解说。
517.
**亚，你尽管问我任何心中想问的问题；
对于你所问的每个问题，我都将为你作答终结。"
这时，亚者心想："真是稀有啊，真是未曾有啊！我在其他沙门、婆罗门那里连提问的机会都得不到，而沙门乔达摩却给了我这个机会。"他心满意足、欢喜、愉悦、充满喜悦和快乐，向世尊问道：
518.
"什么成就称为比丘，（**亚说）
以何称温和，怎样称调御；
如何称为佛陀，
请世尊为我解说。"
519.
"以自己所行道，（世尊对**亚说）
证得涅槃度疑惑；
舍离有与非有，
圆满修行灭轮回，此即比丘。
520.
于一切处舍念，不害世间任何众生；
度脱沙门无浊染，无诸烦恼称温和。
521.
内外诸根皆修习，于一切世间；
洞察此世与他世，静待时至此调御。
522.
观察一切诸劫，轮回两种生死；
离垢无染得清净，证灭生死称佛陀。"
这时，亚者对世尊所说随喜赞叹，心满意足、欢喜、愉悦、充满喜悦和快乐，又向世尊请教更多问题：
523.
"什么成就称婆罗门，（**亚说）
以何称沙门，何谓沐浴者；
如何称为龙象，
请世尊为我解说。"
524.
"摒除一切诸恶，（世尊对**亚说）
无垢善定心安住；
超越轮回得圆满，
无著如是称梵者。
525.
平息断除福与罪，离垢了知此世他世；
超越生死轮回者，如是称为沙门。
526.
洗净一切诸恶，于内外一切世间；
天人诸有所行处，无所执著称沐浴。
527.
不造世间任何恶，解脱一切诸系缚；
无著一切得解脱，如是称为龙象。"
这时，亚者...乃至...又向世尊请教更多问题：
528.
"谁称田胜者，诸佛说，（**亚说）
以何称善巧，如何称智者；
如何称为牟尼，
请世尊为我解说。"
529.
"观察一切诸田，（世尊对**亚说）
天界人间梵天界；
解脱一切田根缚，
如是称为田胜者。
530.
观察一切诸藏，天界人间梵天藏；
解脱一切藏根缚，如是称为善巧者。
531.
观察内外两净，内外具足清净慧；
超越黑白两边者，如是称为智者。

532.

‘‘Asatañca satañca ñatvā dhammaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;

Devamanussehi pūjanīyo, saṅgaṃ jālamaticca so munī’’ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –

533.

‘‘Kiṃ pattinamāhu vedaguṃ, (iti sabhiyo)

Anuviditaṃ kena kathañca vīriyavāti;

Ājāniyo kinti nāma hoti,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

534.

‘‘Vedāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)

Samaṇānaṃ yānidhatthi [yānipatthi (sī. syā. pī.)] brāhmaṇānaṃ;

Sabbavedanāsu vītarāgo,

Sabbaṃ vedamaticca vedagū so.

535.

‘‘Anuvicca papañcanāmarūpaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca rogamūlaṃ;

Sabbarogamūlabandhanā pamutto, anuvidito tādi pavuccate tathattā.

536.

‘‘Virato idha sabbapāpakehi, nirayadukkhaṃ aticca vīriyavā so;

So vīriyavā padhānavā, dhīro tādi pavuccate tathattā.

537.

‘‘Yassassu lunāni bandhanāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca saṅgamūlaṃ;

Sabbasaṅgamūlabandhanā pamutto, ājāniyo tādi pavuccate tathattā’’ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –

538.

‘‘Kiṃ pattinamāhu sottiyaṃ, (iti sabhiyo)

Ariyaṃ kena kathañca caraṇavāti;

Paribbājako kinti nāma hoti,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’.

539.

‘‘Sutvā sabbadhammaṃ abhiññāya loke, (sabhiyāti bhagavā)

Sāvajjānavajjaṃ yadatthi kiñci;

Abhibhuṃ akathaṃkathiṃ vimuttaṃ,

Anighaṃ sabbadhimāhu sottiyoti.

540.

‘‘Chetvā āsavāni ālayāni, vidvā so na upeti gabbhaseyyaṃ;

Saññaṃ tividhaṃ panujja paṅkaṃ, kappaṃ neti tamāhu ariyoti.

541.

‘‘Yo idha caraṇesu pattipatto, kusalo sabbadā ājānāti [ājāni (syā.)] dhammaṃ;

Sabbattha na sajjati vimuttacitto [vimutto (sī.)], paṭighā yassa na santi caraṇavā so.

542.

‘‘Dukkhavepakkaṃ yadatthi kammaṃ, uddhamadho tiriyaṃ vāpi [tiriyañcāpi (syā.)] majjhe;

Paribbājayitvā pariññacārī, māyaṃ mānamathopi lobhakodhaṃ;

Pariyantamakāsi nāmarūpaṃ, taṃ paribbājakamāhu pattipatta’’nti.

Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –

543.

‘‘Yāni ca tīṇi yāni ca saṭṭhi, samaṇappavādasitāni [samaṇappavādanissitāni (syā. ka.)] bhūripañña;

Saññakkharasaññanissitāni, osaraṇāni vineyya oghatamagā.

544.

‘‘Antagūsi pāragū [pāragūsi (syā. pī. ka.)] dukkhassa, arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṃ taṃ maññe;

Jutimā mutimā pahūtapañño, dukkhassantakaraṃ atāresi maṃ.

545.

‘‘Yaṃ me kaṅkhitamaññāsi, vicikicchā maṃ tārayi namo te;

Muni monapathesu pattipatta, akhila ādiccabandhu soratosi.

546.

‘‘Yā me kaṅkhā pure āsi, taṃ me byākāsi cakkhumā;

Addhā munīsi sambuddho, natthi nīvaraṇā tava.

547.

‘‘Upāyāsā ca te sabbe, viddhastā vinaḷīkatā;

Sītibhūto damappatto, dhitimā saccanikkamo.

548.

‘‘Tassa te nāganāgassa, mahāvīrassa bhāsato;

Sabbe devānumodanti, ubho nāradapabbatā.

549.

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;

Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, natthi te paṭipuggalo.



532.
"了知不善善之法，于内外一切世间；
为天人所供养者，超越系缚网罗即牟尼。"
这时，沙比亚游行者...乃至...又向世尊请教更多问题：
533.
"什么称为知晓者，（沙比亚说）
以何称明达，如何称精进；
如何称为良马，
请世尊为我解说。"
534.
"观察一切诸明，（世尊对沙比亚说）
此世沙门与婆罗门所有；
于一切受离贪，
超越诸明即知晓。
535.
观察戏论名色，内外一切病根；
解脱一切病根缚，如是称为明达者。
536.
远离此世诸恶，超越地狱苦即精进；
彼精进勤修习，如是称为坚毅者。
537.
断除内外系缚，一切执著之根本；
解脱执著根本缚，如是称为良马者。"
这时，沙比亚游行者...乃至...又向世尊请教更多问题：
538.
"什么称为闻者，（沙比亚说）
以何称圣者，如何称行者；
如何称游行者，
请世尊为我解说。"
539.
"听闻了知世间一切法，（世尊对沙比亚说）
若有何等过与无过；
胜伏无疑得解脱，
无忧一切称闻者。
540.
断除烦恼与执著，智者不再入胎胞；
舍离三种想泥垢，无复分别称圣者。
541.
于此诸行得成就，善巧常知一切法；
不著一切心解脱，无有嗔恚称行者。
542.
若有苦报诸业，上下四方与中间；
遍行遍知修习者，幻慢与贪嗔；
究竟灭尽诸名色，达成就者称游行。"
这时，沙比亚游行者对世尊所说随喜赞叹，心满意足、欢喜、愉悦、充满喜悦和快乐，从座起身，整理上衣偏袒一肩，向世尊合掌，当面以适当的偈颂赞叹：
543.
"广慧者啊，六十三种，沙门所说诸见；
依名句想而住，超越暗流已度。
544.
你已达苦边际度彼岸，我想你是漏尽阿罗汉正等正觉；
具光明具智慧多闻，令我度过苦边际。
545.
我所疑惑你已知，令我度过犹豫敬礼你；
牟尼达成寂默道，无缺日亲温和者。
546.
我昔所有诸疑惑，具眼者为我解说；
确实你是正等觉，无有障碍覆盖你。
547.
一切忧恼烦恼，皆已破坏成空无；
得清凉得调御，具坚毅出离真实。
548.
当你这龙中龙，大雄者说法时；
诸天神随喜，那罗陀与山神。
549.
礼敬你良马者，礼敬你人中最；
于此天人世间，无有人能与你比。

550.

‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni;

Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresi maṃ pajaṃ.

551.

‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;

Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo.

552.

‘‘Puṇḍarīkaṃ yathā vaggu, toye na upalimpati [toyena na upalippati (sī.), toye na upalippati (pī.), toyena na upalimpati (ka.)];

Evaṃ puññe ca pāpe ca, ubhaye tvaṃ na limpasi;

Pāde vīra pasārehi, sabhiyo vandati satthuno’’ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… esāhaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca; labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti .

‘‘Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati; catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mettha puggalavemattatā viditā’’ti.

‘‘Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṃ, ākaṅkhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti. Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ alattha upasampadaṃ…pe… aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṃ ahosīti.

Sabhiyasuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ.



550.
"你是佛陀你是导师，你是降魔的牟尼；
你已断除随眠，度己复度众生。
551.
你已超越诸依，你已摧破诸漏；
你如无取着狮子，远离恐惧战栗。
552.
如美妙莲花，不为水所染；
如是于福与罪，二者你皆不染；
请伸足大雄，**亚礼敬导师。"
这时，亚者以头顶礼世尊足，对世尊说："殊胜啊，尊者...乃至...我归依世尊、法和比丘僧。愿我能在世尊座下出家，愿我能得受具足戒。"
"**亚，若有从其他教派来者，想在此法律中出家，想受具足戒，他须候住四个月；四个月后，若诸比丘满意，即为他授予出家，授予具足戒成为比丘。不过，我知道众生是有差别的。"
"尊者，若从其他教派来者，想在此法律中出家，想受具足戒，须候住四个月，四个月后，若诸比丘满意，即为他授予出家，授予具足戒成为比丘。那么我愿意候住四年；四年后，若诸比丘满意，就为我授予出家，授予具足戒成为比丘。"亚游行者获得在世尊座下出家，获得具足戒...乃至...尊者亚成为阿罗汉之一。
第六 **亚经终

7. Selasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā aṅguttarāpesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi yena āpaṇaṃ nāma aṅguttarāpānaṃ nigamo tadavasari. Assosi kho keṇiyo jaṭilo ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti [bhagavā (syā. pī.)]. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ desati ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.

Atha kho keṇiyo jaṭilo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho keṇiyaṃ jaṭilaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Evaṃ vutte, bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca – ‘‘mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno’’ti.

Dutiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno; adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Dutiyampi kho bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca – ‘‘mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno’’ti.

Tatiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno, adhivāsetu [adhivāsetveva (sī.)] me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā yena sako assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mittāmacce ñātisālohite āmantesi – ‘‘suṇantu me bhavanto mittāmaccā ñātisālohitā, samaṇo me gotamo nimantito svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghena, yena me kāyaveyyāvaṭikaṃ kareyyāthā’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho keṇiyassa jaṭilassa mittāmaccā ñātisālohitā keṇiyassa jaṭilassa paṭissutvā appekacce uddhanāni khaṇanti, appekacce kaṭṭhāni phālenti, appekacce bhājanāni dhovanti, appekacce udakamaṇikaṃ patiṭṭhāpenti, appekacce āsanāni paññāpenti. Keṇiyo pana jaṭilo sāmaṃyeva maṇḍalamāḷaṃ paṭiyādeti.


7. 谢罗经
如是我闻。一时，世尊与一千二百五十位大比丘僧众在鸯崛多罗波地区（现今印度东北部）游行，来到鸯崛多罗波人的市镇阿巴那。结发行者给尼耶听说："确实，尊敬的沙门乔达摩，释迦族之子，从释迦族出家，与一千二百五十位大比丘僧众在鸯崛多罗波地区游行，已到达阿巴那。关于这位尊敬的乔达摩，有如此美好的声誉流传：'彼世尊是阿罗汉、正等正觉、明行具足、善逝、世间解、无上士、调御丈夫、天人师、佛、世尊'。他以自己的胜智证悟并宣说此世界，包括天界、魔界、梵天界、沙门婆罗门、天人众生界。他宣说法，初善、中善、后善，有义有文，显示完全圆满清净的梵行。见到这样的阿罗汉是很好的。"
于是结发行者给尼耶往诣世尊处。到已，与世尊互相问候。寒暄叙旧已，坐在一旁。世尊为坐在一旁的结发行者给尼耶开示、教导、鼓励、令欢喜。结发行者给尼耶被世尊开示、教导、鼓励、令欢喜后，对世尊说："愿尊敬的乔达摩与比丘僧众接受我明日的供养。"如是说已，世尊对结发行者给尼耶说："给尼耶，比丘僧众人数众多，有一千二百五十位，而你对婆罗门很有信仰。"
结发行者给尼耶第二次对世尊说："尊敬的乔达摩，虽然比丘僧众人数众多，有一千二百五十位，而我对婆罗门很有信仰，但愿尊敬的乔达摩与比丘僧众接受我明日的供养。"世尊第二次对结发行者给尼耶说："给尼耶，比丘僧众人数众多，有一千二百五十位，而你对婆罗门很有信仰。"
结发行者给尼耶第三次对世尊说："尊敬的乔达摩，虽然比丘僧众人数众多，有一千二百五十位，而我对婆罗门很有信仰，但愿尊敬的乔达摩与比丘僧众接受我明日的供养。"世尊以沉默表示接受。这时，结发行者给尼耶知道世尊已接受，即从座起身，返回自己的庵堂，召集友人、同伴、亲戚血亲说："请听我说，诸位友人、同伴、亲戚血亲，我已邀请沙门乔达摩与比丘僧众明日供养，请为我服务。"友人、同伴、亲戚血亲回答结发行者给尼耶说："好的，尊者。"有些人挖灶，有些人劈柴，有些人洗器皿，有些人安置水罐，有些人准备座位。而结发行者给尼耶则亲自准备圆形帐篷。


Tena kho pana samayena selo brāhmaṇo āpaṇe paṭivasati, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo, tīṇi ca māṇavakasatāni mante vāceti.

Tena kho pana samayena keṇiyo jaṭilo sele brāhmaṇe abhippasanno hoti. Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi parivuto jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami. Addasā kho selo brāhmaṇo keṇiyassa jaṭilassa assame [keṇissamiye jaṭile (sī. pī.)] appekacce uddhanāni khaṇante…pe… appekacce āsanāni paññapente, keṇiyaṃ pana jaṭilaṃ sāmaṃyeva maṇḍalamāḷaṃ paṭiyādentaṃ. Disvāna keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho bhoto keṇiyassa āvāho vā bhavissati, vivāho vā bhavissati, mahāyañño vā paccupaṭṭhito, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṃ balakāyenā’’ti?

‘‘Na me, bho sela, āvāho vā bhavissati vivāho vā, nāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṃ balakāyena; api ca kho me mahāyañño paccupaṭṭhito. Atthi samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ…pe… buddho bhagavāti. So me nimantito svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. ‘‘Buddhoti, bho keṇiya, vadesi’’? ‘‘Buddhoti, bho sela, vadāmi’’. ‘‘Buddhoti, bho keṇiya, vadesi’’? ‘‘Buddhoti, bho sela, vadāmī’’ti.

Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘ghosopi kho eso dullabho lokasmiṃ yadidaṃ buddhoti. Āgatāni kho panamhākaṃ mantesu dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā. Sace agāraṃ ajjhāvasati rājā hoti cakkavatti dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathidaṃ – cakkaratanaṃ, hatthiratanaṃ, assaratanaṃ, maṇiratanaṃ, itthiratanaṃ, gahapatiratanaṃ, pariṇāyakaratanameva sattamaṃ. Parosahassaṃ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati. Sace kho pana agārasmā anagāriyaṃ pabbajati, arahaṃ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado [vivattacchaddo (sī. pī.)]. Kahaṃ pana, bho keṇiya, etarahi so bhavaṃ gotamo viharati arahaṃ sammāsambuddho’’ti?

Evaṃ vutte, keṇiyo jaṭilo dakkhiṇaṃ bāhuṃ paggahetvā selaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘yenesā , bho sela, nīlavanarājī’’ti. Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami. Atha kho selo brāhmaṇo te māṇavake āmantesi – ‘‘appasaddā bhonto āgacchantu, pade padaṃ nikkhipantā. Durāsadā hi te bhagavanto [bhavanto (syā. ka.)] sīhāva ekacarā. Yadā cāhaṃ, bho, samaṇena gotamena saddhiṃ manteyyuṃ, mā me bhonto antarantarā kathaṃ opātetha; kathāpariyosānaṃ me bhavanto āgamentū’’ti.


那时，婆罗门谢罗住在阿巴那，他精通三吠陀，通晓词汇学、仪轨学、音韵学和传说为第五的古传，通达语法，精通顺世论和大人相学说，教导三百青年学生诵习咒语。
那时，结发行者给尼耶对婆罗门谢罗很有信仰。婆罗门谢罗与三百青年学生同行散步，来到结发行者给尼耶的庵堂。他看见在给尼耶结发行者的庵堂中，有些人在挖灶...乃至...有些人在准备座位，而结发行者给尼耶则亲自准备圆形帐篷。看见后对结发行者给尼耶说："尊敬的给尼耶是要举行婚嫁仪式，还是要举行大祭祀，或者是邀请摩揭陀国频毗娑罗王率军明日前来？"
"尊敬的谢罗，我既不举行婚嫁仪式，也没有邀请摩揭陀国频毗娑罗王率军明日前来；但我要举行大供养。有位沙门乔达摩，释迦族之子，从释迦族出家，与一千二百五十位大比丘僧众在鸯崛多罗波地区游行，已到达阿巴那。关于这位尊敬的乔达摩...乃至...佛、世尊。我已邀请他与比丘僧众明日受供。""给尼耶尊者，你说'佛陀'？""谢罗尊者，我说'佛陀'。""给尼耶尊者，你说'佛陀'？""谢罗尊者，我说'佛陀'。"
这时，婆罗门谢罗心想："在世间，即使'佛陀'这个名字都难得听闻。在我们的经典中记载有三十二大人相，具备这些相好的大人只有两种去向，别无其他。若居家，必成为转轮王，正法之王，征服四方，使国土安定，具足七宝。他将具有这七宝，即：轮宝、象宝、马宝、摩尼宝、女宝、居士宝，第七是主兵臣宝。他将有超过一千个儿子，勇猛英武，能摧毁敌军。他以正法而非以刑罚、武力统治这四海之内的大地。若出家，必成为阿罗汉、正等正觉，揭开世间的遮蔽。给尼耶尊者，现在这位乔达摩世尊、阿罗汉、正等正觉住在何处？"
如是说已，结发行者给尼耶举起右臂对婆罗门谢罗说："尊敬的谢罗，就是那边的蓝色林地。"于是婆罗门谢罗与三百青年学生一同往诣世尊处。婆罗门谢罗告诉那些青年学生说："请诸位安静地前进，一步一步地走。这些世尊们如独行狮子般难以接近。当我与沙门乔达摩交谈时，请诸位不要插话，等待我们谈话结束。"


Atha kho selo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi [sammannesi (sī. syā.)]. Addasā kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve. Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati – kosohite ca vatthaguyhe, pahūtajivhatāya cāti.

Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘passati kho me ayaṃ selo brāhmaṇo dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve. Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati – kosohite ca vatthaguyhe, pahūtajivhatāya cā’’ti. Atha kho bhagavā tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkhāsi [abhisaṅkhāresi (syā. ka.)], yathā addasa selo brāhmaṇo bhagavato kosohitaṃ vatthaguyhaṃ . Atha kho bhagavā jivhaṃ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi, ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi, kevalampi nalāṭamaṇḍalaṃ jivhāya chādesi.

Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi, no apuripuṇṇehi. No ca kho naṃ jānāmi buddho vā no vā. Sutaṃ kho pana metaṃ brāhmaṇānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘ye te bhavanti arahanto sammāsambuddhā, te sake vaṇṇe bhaññamāne attānaṃ pātukarontī’ti. Yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyya’’nti. Atha kho selo brāhmaṇo bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –

553.

‘‘Paripuṇṇakāyo suruci, sujāto cārudassano;

Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā, susukkadāṭhosi vīriyavā.

554.

‘‘Narassa hi sujātassa, ye bhavanti viyañjanā;

Sabbe te tava kāyasmiṃ, mahāpurisalakkhaṇā.

555.

‘‘Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;

Majjhe samaṇasaṅghassa, ādiccova virocasi.

556.

‘‘Kalyāṇadassano bhikkhu, kañcanasannibhattaco;

Kiṃ te samaṇabhāvena, evaṃ uttamavaṇṇino.

557.

‘‘Rājā arahasi bhavituṃ, cakkavattī rathesabho;

Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa [jambumaṇḍassa (ka.)] issaro.

558.

‘‘Khattiyā bhogirājāno [bhojarājāno (sī. syā.)], anuyantā [anuyuttā (sī.)] bhavantu te;

Rājābhirājā manujindo, rajjaṃ kārehi gotama’’.

559.

‘‘Rājāhamasmi selāti, (bhagavā) dhammarājā anuttaro;

Dhammena cakkaṃ vattemi, cakkaṃ appaṭivattiyaṃ’’.

560.

‘‘Sambuddho paṭijānāsi, (iti selo brāhmaṇo) dhammarājā anuttaro;

‘Dhammena cakkaṃ vattemi’, iti bhāsasi gotama.

561.

‘‘Ko nu senāpati bhoto, sāvako satthuranvayo;

Ko te tamanuvatteti, dhammacakkaṃ pavattitaṃ’’.

562.

‘‘Mayā pavattitaṃ cakkaṃ, (selāti bhagavā) dhammacakkaṃ anuttaraṃ;

Sāriputto anuvatteti, anujāto tathāgataṃ.

563.

‘‘Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, bhāvetabbañca bhāvitaṃ;

Pahātabbaṃ pahīnaṃ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇa.

564.

‘‘Vinayassu mayi kaṅkhaṃ, adhimuccassu brāhmaṇa;

Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, sambuddhānaṃ abhiṇhaso.



于是婆罗门谢罗往诣世尊处。到已，与世尊互相问候。寒暄叙旧已，坐在一旁。坐在一旁的婆罗门谢罗观察世尊身上的三十二大人相。婆罗门谢罗看到世尊身上大部分三十二大人相，除了两相。对这两个大人相他怀疑、犹豫、不确信、不满意——即马阴藏相和广长舌相。
这时，世尊心想："这婆罗门谢罗看到我身上大部分三十二大人相，除了两相。对这两个大人相他怀疑、犹豫、不确信、不满意——即马阴藏相和广长舌相。"于是世尊施展神通，使婆罗门谢罗看见世尊的马阴藏相。然后世尊伸出舌头，触及并回触两耳孔，触及并回触两鼻孔，以舌完全覆盖整个前额。
这时，婆罗门谢罗心想："沙门乔达摩确实具足三十二大人相，并非不具足。但我不知道他是否是佛陀。我曾听老年婆罗门长者、师长们说：'凡是阿罗汉、正等正觉者，当人赞叹他们时，他们会显示自己。'不如我当面以适当的偈颂赞叹沙门乔达摩。"于是婆罗门谢罗当面以适当的偈颂赞叹世尊：
553.
"身相圆满容光照，生来端正令人喜；
世尊金色皮肤光，齿白整齐具勇力。
554.
善生之人应具有，所有殊胜诸相好；
大人相好尽具足，皆现于您身体上。
555.
目净面容善庄严，身躯高大威光耀；
处于沙门僧众中，如同太阳放光明。
556.
比丘容貌甚端严，肤色光亮如黄金；
如此殊胜之容色，何需沙门之身份。
557.
您应成为转轮王，车乘中最胜领袖；
征服四方为君主，统领瞻部洲天下。
558.
刹帝利与诸王侯，愿皆归顺追随您；
人中之王最尊胜，乔达摩请统天下。"
559.
"谢罗，我已是国王，（世尊说）无上正法之君王；
我以正法转法轮，此轮无人能逆转。"
560.
"您自称正等觉，（婆罗门谢罗说）无上正法之君王；
'我以正法转法轮'，乔达摩如是宣说。
561.
谁是尊者将军长，追随导师之弟子；
谁能继您之后转，已转无上之法轮。"
562.
"我所转之法轮，（世尊对谢罗说）无上正法之轮宝；
舍利弗随我转，如实继承如来教。
563.
应证已经证，应修已经修；
应断我已断，故我是佛陀。
564.
除去你的疑虑，对我生净信；
见到正等觉，实在是难得。

565.

‘‘Yesaṃ ve [yesaṃ vo (pī.), yassa ve (syā.)] dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;

Sohaṃ brāhmaṇa sambuddho, sallakatto anuttaro.

566.

‘‘Brahmabhūto atitulo, mārasenappamaddano;

Sabbāmitte vasīkatvā, modāmi akutobhayo’’.

567.

‘‘Imaṃ bhavanto nisāmetha, yathā bhāsati cakkhumā;

Sallakatto mahāvīro, sīhova nadatī vane.

568.

‘‘Brahmabhūtaṃ atitulaṃ, mārasenappamaddanaṃ;

Ko disvā nappasīdeyya, api kaṇhābhijātiko.

569.

‘‘Yo maṃ icchati anvetu, yo vā nicchati gacchatu;

Idhāhaṃ pabbajissāmi, varapaññassa santike’’.

570.

‘‘Evañce [etañce (sī. pī.)] ruccati bhoto, sammāsambuddhasāsane [sammāsambuddhasāsanaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)];

Mayampi pabbajissāma, varapaññassa santike’’.

571.

‘‘Brāhmaṇā tisatā ime, yācanti pañjalīkatā;

Brahmacariyaṃ carissāma, bhagavā tava santike’’.

572.

‘‘Svākkhātaṃ brahmacariyaṃ, (selāti bhagavā) sandiṭṭhikamakālikaṃ;

Yattha amoghā pabbajjā, appamattassa sikkhato’’ti.

Alattha kho selo brāhmaṇo sapariso bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Atha kho keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi – ‘‘kālo, bho gotama, niṭṭhitaṃ bhatta’’nti . Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena.

Atha kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho keṇiyaṃ jaṭilaṃ bhagavā imāhi gāthāhi anumodi –

573.

‘‘Aggihuttamukhā yaññā, sāvittī chandaso mukhaṃ;

Rājā mukhaṃ manussānaṃ, nadīnaṃ sāgaro mukhaṃ.

574.

‘‘Nakkhattānaṃ mukhaṃ cando, ādicco tapataṃ mukhaṃ;

Puññaṃ ākaṅkhamānānaṃ, saṅgho ve yajataṃ mukha’’nti.

Atha kho bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho āyasmā selo sapariso eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasse …pe… aññataro kho panāpasmā selo sapariso arahataṃ ahosi.

Atha kho āyasmā selo sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

575.

‘‘Yaṃ taṃ saraṇamāgamha [māgamma (sī. syā. ka.)], ito aṭṭhami cakkhuma;

Sattarattena bhagavā, dantamha tava sāsane.

576.

‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni;

Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresimaṃ pajaṃ.

577.

‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;

Sīhosi [sīhova (ma. ni. 2.401)] anupādāno, pahīnabhayabheravo.

578.

‘‘Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā;

Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno’’ti.

Selasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ.

8. Sallasuttaṃ

579.

Animittamanaññātaṃ , maccānaṃ idha jīvitaṃ;

Kasirañca parittañca, tañca dukkhena saṃyutaṃ.

580.

Na hi so upakkamo atthi, yena jātā na miyyare;

Jarampi patvā maraṇaṃ, evaṃdhammā hi pāṇino.



565.
"他们在世甚难见，不常出现于世间；
我即是正等觉，无上医治箭伤者。
566.
成就梵性无等伦，摧毁魔军诸眷属；
降服一切诸敌人，安住无畏心欢喜。"
567.
"请诸位且听闻，具眼者如是说；
医治箭伤大雄者，如狮子林中吼。
568.
成就梵性无等伦，摧毁魔军诸眷属；
谁见而不生净信，即便是黑种姓者。
569.
愿随我者可随来，不愿者可自离去；
我今就要在此处，最胜智者前出家。"
570.
"如果尊者欢喜，正等觉者教法中；
我等也当共出家，最胜智者座下中。"
571.
"这三百婆罗门，合掌向您请求道；
我等愿修清净行，世尊座下为弟子。"
572.
"善说清净梵行，（世尊对谢罗说）现见无待时节；
于中出家不空，不放逸者修学。"
婆罗门谢罗及其随从获得在世尊座下出家，获得具足戒。这时，结发行者给尼耶在那夜过后，在自己的庵堂准备美味的硬食软食，派人告知世尊时间已到："乔达摩尊者，时间已到，斋饭已备。"于是世尊在上午时分，着衣持钵，往诣结发行者给尼耶的庵堂。到已，与比丘僧众一同坐在预备好的座位上。
这时，结发行者给尼耶亲手以美味的硬食软食供养以佛陀为首的比丘僧众，使其满足。结发行者给尼耶见世尊用餐完毕，手已离钵，即取一低座，坐在一旁。世尊以这些偈颂随喜坐在一旁的结发行者给尼耶：
573.
"祭祀以火供为首，诗偈以娑毗为首；
人间以君王为首，众水以海洋为首。
574.
众星以月亮为首，发光以太阳为首；
欲求福德之人中，僧伽实为供养首。"
世尊以这些偈颂随喜结发行者给尼耶后，从座起身离去。这时，尊者谢罗与其随从独处、远离、不放逸、热诚、专注而住，不久...乃至...尊者谢罗与其随从成为阿罗汉之一。
这时，尊者谢罗与其随从往诣世尊处。到已，偏袒上衣，向世尊合掌，以偈颂对世尊说：
575.
"从我们归依您，至今第八日具眼者；
七夜间内世尊，我们已在您教中调伏。
576.
您是佛您是师，您是胜魔牟尼尊；
您已断除随眠，度己复度众生。
577.
您已超越诸依，您已破除诸漏；
如狮子无执取，远离恐惧战栗。
578.
这三百位比丘，合掌而恭敬立；
伸足吧大雄者，让龙象礼敬导师。"
第七 谢罗经终
8. 箭经
579.
无相且无知，此世人生命；
艰难又短促，又与苦相应。
580.
无有任何法，能令生不死；
乃至老来死，此为众生法。

581.

Phalānamiva pakkānaṃ, pāto patanato [papatato (sī. pī. aṭṭha.)] bhayaṃ;

Evaṃ jātāna maccānaṃ, niccaṃ maraṇato bhayaṃ.

582.

Yathāpi kumbhakārassa, katā mattikabhājanā;

Sabbe bhedanapariyantā [bhedapariyantā (syā.)], evaṃ maccāna jīvitaṃ.

583.

Daharā ca mahantā ca, ye bālā ye ca paṇḍitā;

Sabbe maccuvasaṃ yanti, sabbe maccuparāyaṇā.

584.

Tesaṃ maccuparetānaṃ, gacchataṃ paralokato;

Na pitā tāyate puttaṃ, ñātī vā pana ñātake.

585.

Pekkhataṃ yeva ñātīnaṃ, passa lālapataṃ puthu;

Ekamekova maccānaṃ, govajjho viya nīyati [niyyati (bahūsu)].

586.

Evamabbhāhato loko, maccunā ca jarāya ca;

Tasmā dhīrā na socanti, viditvā lokapariyāyaṃ.

587.

Yassa maggaṃ na jānāsi, āgatassa gatassa vā;

Ubho ante asampassaṃ, niratthaṃ paridevasi.

588.

Paridevayamāno ce, kiñcidatthaṃ udabbahe;

Sammūḷho hiṃsamattānaṃ, kayirā ce naṃ vicakkhaṇo.

589.

Na hi ruṇṇena sokena, santiṃ pappoti cetaso;

Bhiyyassuppajjate dukkhaṃ, sarīraṃ cupahaññati.

590.

Kiso vivaṇṇo bhavati, hiṃsamattānamattanā;

Na tena petā pālenti, niratthā paridevanā.

591.

Sokamappajahaṃ jantu, bhiyyo dukkhaṃ nigacchati;

Anutthunanto kālaṅkataṃ [kālakataṃ (sī. syā.)], sokassa vasamanvagū.

592.

Aññepi passa gamine, yathākammūpage nare;

Maccuno vasamāgamma, phandantevidha pāṇino.

593.

Yena yena hi maññanti, tato taṃ hoti aññathā;

Etādiso vinābhāvo, passa lokassa pariyāyaṃ.

594.

Api vassasataṃ jīve, bhiyyo vā pana māṇavo;

Ñātisaṅghā vinā hoti, jahāti idha jīvitaṃ.

595.

Tasmā arahato sutvā, vineyya paridevitaṃ;

Petaṃ kālaṅkataṃ disvā, neso labbhā mayā iti.

596.

Yathā saraṇamādittaṃ, vārinā parinibbaye [parinibbuto (sī. ka.)];

Evampi dhīro sapañño, paṇḍito kusalo naro;

Khippamuppatitaṃ sokaṃ, vāto tūlaṃva dhaṃsaye.

597.

Paridevaṃ pajappañca, domanassañca attano;

Attano sukhamesāno, abbahe sallamattano.

598.

Abbuḷhasallo asito, santiṃ pappuyya cetaso;

Sabbasokaṃ atikkanto, asoko hoti nibbutoti.

Sallasuttaṃ aṭṭhamaṃ niṭṭhitaṃ.

9. Vāseṭṭhasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti, seyyathidaṃ – caṅkī brāhmaṇo, tārukkho brāhmaṇo, pokkharasāti brāhmaṇo, jāṇussoṇi [jāṇusoṇi (ka.)] brāhmaṇo, todeyyo brāhmaṇo, aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā. Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ [anucaṅkamamānānaṃ anuvicaramānānaṃ (sī. pī.)] ayamantarākathā udapādi – ‘‘kathaṃ, bho, brāhmaṇo hotī’’ti?

Bhāradvājo māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ettāvatā kho bho brāhmaṇo hotī’’ti.

Vāseṭṭho māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, sīlavā ca hoti vatasampanno [vattasampanno (sī. syā. ma. ni. 

581.
如成熟果实，早晨恐坠落；
如是生为人，常恐死来临。
582.
如陶师所制，所有泥土器；
皆终归破碎，人命亦如是。
583.
不论少与长，不论愚与智；
皆归死王统，皆以死为归。
584.
当他们被死亡，带往他世界；
父不能救子，亲不能救亲。
585.
眷属正观看，且看众悲叹；
人人皆单独，如牛被牵去。
586.
如是世间为，死亡衰老损；
智者知世理，因此不忧愁。
587.
不知其去来，两端不能见；
徒然作悲泣，毫无任何益。
588.
若人因悲泣，能得些许益；
明智者岂不，亦当自伤害。
589.
哭泣与忧愁，不得心安宁；
苦恼更增长，身体受损害。
590.
消瘦失容色，自己害自己；
亡者不因此，受益空悲泣。
591.
不舍忧愁者，更陷深重苦；
为死者哀叹，随逐忧愁去。
592.
且看其他人，随业而往生；
众生陷死王，此中徒颤栗。
593.
人们如何想，实则全相反；
如是离别相，且看世间理。
594.
纵使活百岁，或者更长寿；
终离亲眷群，舍此生命去。
595.
是故闻圣者，应除去悲泣；
见亡者已逝，知不复可得。
596.
如被燃烧屋，以水得熄灭；
如是智慧人，贤明善巧者；
迅速生忧愁，如风吹棉絮。
597.
悲泣与哀叹，与及己忧恼；
为求自安乐，应拔己身箭。
598.
箭拔无所依，得达心安宁；
超越一切忧，无忧得寂静。
第八 箭经终
9. 婆谢特经
如是我闻。一时，世尊住在伊车能伽罗的伊车能伽罗林中。那时，许多著名的大富婆罗门住在伊车能伽罗，即：婆罗门旃基、婆罗门多卢卡、婆罗门波库拉沙提、婆罗门阇奴苏尼、婆罗门都提耶，及其他著名的大富婆罗门。这时，青年婆谢特与婆罗豆婆遮散步经行时，生起这样的谈话："怎样才算是婆罗门？"
青年婆罗豆婆遮如是说："若人双方血统纯正，母系父系清净，七代以来无可指责，在种姓上无可非难，如是即为婆罗门。"
青年婆谢特如是说："若人持戒具德行，

2.454)] ca, ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti. Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ, na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ.

Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi – ‘‘ayaṃ kho, bho [ayaṃ bho (sī. syā. ka.), ayaṃ kho (pī.)] bhāradvāja, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe; taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi…pe… buddho bhagavā’ti. Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma. Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.

Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –

599.

‘‘Anuññātapaṭiññātā, tevijjā mayamasmubho;

Ahaṃ pokkharasātissa, tārukkhassāyaṃ māṇavo.

600.

‘‘Tevijjānaṃ yadakkhātaṃ, tatra kevalinosmase;

Padakasma veyyākaraṇā, jappe ācariyasādisā.

601.

‘‘Tesaṃ no jātivādasmiṃ, vivādo atthi gotama;

Jātiyā brāhmaṇo hoti, bhāradvājo iti bhāsati;

Ahañca kammunā [kammanā (sī. pī.) evamuparipi] brūmi, evaṃ jānāhi cakkhuma.

602.

‘‘Te na sakkoma saññāpetuṃ, aññamaññaṃ mayaṃ ubho;

Bhavantaṃ [bhagavantaṃ (ka.)] puṭṭhumāgamhā, sambuddhaṃ iti vissutaṃ.

603.

‘‘Candaṃ yathā khayātītaṃ, pecca pañjalikā janā;

Vandamānā namassanti, evaṃ lokasmi gotamaṃ.

604.

‘‘Cakkhuṃ loke samuppannaṃ, mayaṃ pucchāma gotamaṃ;

Jātiyā brāhmaṇo hoti, udāhu bhavati kammunā;

Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānesu brāhmaṇaṃ’’.

605.

‘‘Tesaṃ vo ahaṃ byakkhissaṃ, (vāseṭṭhāti bhagavā) anupubbaṃ yathātathaṃ;

Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ, aññamaññā hi jātiyo.

606.

‘‘Tiṇarukkhepi jānātha, na cāpi paṭijānare;

Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.

607.

‘‘Tato kīṭe paṭaṅge ca, yāva kunthakipillike;

Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.

608.

‘‘Catuppadepi jānātha, khuddake ca mahallake;

Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.

609.

‘‘Pādūdarepi jānātha, urage dīghapiṭṭhike;

Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.

610.

‘‘Tato macchepi jānātha, odake vārigocare;

Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.

611.

‘‘Tato pakkhīpi jānātha, pattayāne vihaṅgame;

Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.

612.

‘‘Yathā etāsu jātīsu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu;

Evaṃ natthi manussesu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu.

613.

‘‘Na kesehi na sīsena, na kaṇṇehi na akkhibhi;

Na mukhena na nāsāya, na oṭṭhehi bhamūhi vā.

614.

‘‘Na gīvāya na aṃsehi, na udarena na piṭṭhiyā;

Na soṇiyā na urasā, na sambādhe na methune [na sambādhā na methunā (syā. ka.)].

615.

‘‘Na hatthehi na pādehi, nāṅgulīhi nakhehi vā;

Na jaṅghāhi na ūrūhi, na vaṇṇena sarena vā;

Liṅgaṃ jātimayaṃ neva, yathā aññāsu jātisu.



如是即为婆罗门。"青年婆罗豆婆遮不能说服青年婆谢特，青年婆谢特也不能说服青年婆罗豆婆遮。
这时，青年婆谢特对青年婆罗豆婆遮说："婆罗豆婆遮，这位沙门乔达摩，释迦族之子，从释迦族出家，住在伊车能伽罗的伊车能伽罗林中。关于这位尊敬的乔达摩，有如此美好的声誉流传：'彼是...乃至...佛、世尊'。婆罗豆婆遮，我们去见沙门乔达摩；见已，我们问他这件事。沙门乔达摩如何回答，我们就如何接受。""好的。"青年婆罗豆婆遮回答青年婆谢特。
于是婆谢特与婆罗豆婆遮两位青年往诣世尊处。到已，与世尊互相问候。寒暄叙旧已，坐在一旁。坐在一旁的青年婆谢特以偈颂对世尊说：
599.
"我们二人都受认，称为三明学者；
我从波库拉沙提，他是多卢卡弟子。
600.
三明所说法义，我们皆已精通；
通达词句文法，如同诸位师长。
601.
我们对种姓论，有争议乔达摩；
婆罗豆婆遮说，生即婆罗门；
我说由业成就，具眼者当知。
602.
我们二人彼此，不能互相说服；
故来问具眼者，闻名正等觉。
603.
如人对满月，合掌敬礼拜；
世间对乔达摩，如是恭敬礼。
604.
世间生具眼，我等问乔达摩；
生为婆罗门？还是业所成？
为我等无知，说明婆罗门。"
605.
"我为汝等说，（世尊对婆谢特说）如实次第法；
众生种类分，各异成诸种。
606.
且看草与木，虽不自觉知；
具有种相征，各异成诸种。
607.
再看昆虫类，乃至蚁虫等；
具有种相征，各异成诸种。
608.
又看四足兽，或小或大类；
具有种相征，各异成诸种。
609.
复看腹行类，蛇类长脊者；
具有种相征，各异成诸种。
610.
再看诸鱼类，水中而生活；
具有种相征，各异成诸种。
611.
又看诸鸟类，翅飞空中者；
具有种相征，各异成诸种。
612.
如是诸种类，各具种相征；
人类则不然，无多种相征。
613.
不由发与头，不由耳与眼；
不由口与鼻，不由唇眉相。
614.
不由颈与肩，不由腹与背；
不由臀与胸，不由私密处。
615.
不由手与足，不由指与甲；
不由腿与股，不由色与声；
无如余种类，具有种相征。

616.

‘‘Paccattañca sarīresu [paccattaṃ sasarīresu (sī. pī.)], manussesvetaṃ na vijjati;

Vokārañca manussesu, samaññāya pavuccati.

617.

‘‘Yo hi koci manussesu, gorakkhaṃ upajīvati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, kassako so na brāhmaṇo.

618.

‘‘Yo hi koci manussesu, puthusippena jīvati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, sippiko so na brāhmaṇo.

619.

‘‘Yo hi koci manussesu, vohāraṃ upajīvati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, vāṇijo so na brāhmaṇo.

620.

‘‘Yo hi koci manussesu, parapessena jīvati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, pessiko [pessako (ka.)] so na brāhmaṇo.

621.

‘‘Yo hi koci manussesu, adinnaṃ upajīvati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, coro eso na brāhmaṇo.

622.

‘‘Yo hi koci manussesu, issatthaṃ upajīvati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yodhājīvo na brāhmaṇo.

623.

‘‘Yo hi koci manussesu, porohiccena jīvati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yājako eso na brāhmaṇo.

624.

‘‘Yo hi koci manussesu, gāmaṃ raṭṭhañca bhuñjati;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, rājā eso na brāhmaṇo.

625.

‘‘Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ;

Bhovādi nāma so hoti, sace [sa ve (sī. syā.)] hoti sakiñcano;

Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

626.

‘‘Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, so ve na paritassati;

Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

627.

‘‘Chetvā naddhiṃ varattañca, sandānaṃ sahanukkamaṃ;

Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

628.

‘‘Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati;

Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

629.

‘‘Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ;

Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

630.

‘‘Vāri pokkharapatteva, āraggeriva sāsapo;

Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

631.

‘‘Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;

Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

632.

‘‘Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ;

Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

633.

‘‘Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;

Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

634.

‘‘Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca;

Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

635.

‘‘Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ;

Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

636.

‘‘Yassa rāgo ca doso ca, māno makkho ca pātito;

Sāsaporiva āraggā, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

637.

‘‘Akakkasaṃ viññāpaniṃ, giraṃ saccamudīraye;

Yāya nābhisaje kañci, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

638.

‘‘Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;

Loke adinnaṃ nādiyati, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

639.

‘‘Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca;

Nirāsāsaṃ [nirāsayaṃ (sī. syā. pī.), nirāsakaṃ (?)] visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

640.

‘‘Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathī;

Amatogadhamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

641.

‘‘Yodha puññañca pāpañca, ubho saṅgamupaccagā;

Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

642.

‘‘Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ;

Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.



616.
"各别于身体，人类中不见；
人类诸差别，唯依名称说。
617.
若有人生活，以放牛为业；
婆谢特当知，是农夫非婆罗门。
618.
若有人生活，以工艺为业；
婆谢特当知，是工匠非婆罗门。
619.
若有人生活，以贸易为业；
婆谢特当知，是商人非婆罗门。
620.
若有人生活，以服侍为业；
婆谢特当知，是仆人非婆罗门。
621.
若有人生活，以偷盗为业；
婆谢特当知，是盗贼非婆罗门。
622.
若有人生活，以弓箭为业；
婆谢特当知，是武士非婆罗门。
623.
若有人生活，以祭司为业；
婆谢特当知，是祭师非婆罗门。
624.
若有人享有，村邑与国土；
婆谢特当知，是国王非婆罗门。
625.
我不说婆罗门，由生母所生；
若有所执着，但称呼尊者；
无所有无取，此我说婆罗门。
626.
断尽诸结缚，此人实无惧；
超越诸执着，此我说婆罗门。
627.
断除皮带索，及绳与缰绳，
弃障得觉悟，此我说婆罗门。
628.
骂打与捆缚，无瞋能忍受；
忍力为军队，此我说婆罗门。
629.
无瞋具戒德，持戒无傲慢；
调御最后身，此我说婆罗门。
630.
如莲叶上水，芥子置锥尖；
不着于诸欲，此我说婆罗门。
631.
谁于此世间，自知苦灭尽；
舍重担解脱，此我说婆罗门。
632.
具深慧聪明，善知道非道；
证得最上义，此我说婆罗门。
633.
不与俗家混，不与出家杂；
无家少欲者，此我说婆罗门。
634.
对诸众生类，动者与静者；
舍杖不杀害，此我说婆罗门。
635.
敌中不起敌，持杖者寂静；
执取者无取，此我说婆罗门。
636.
贪欲与瞋恚，慢心与谤语；
如芥落针尖，此我说婆罗门。
637.
语不粗不伤，说实而明了；
不使人生嗔，此我说婆罗门。
638.
于此世间中，不取长与短；
大小美与丑，此我说婆罗门。
639.
此世与他世，都无有希求；
无望而解脱，此我说婆罗门。
640.
无有诸执着，因智无疑惑；
证入不死境，此我说婆罗门。
641.
于此福与罪，两者皆超越；
无忧离垢净，此我说婆罗门。
642.
如月离垢净，清澄无浊秽；
喜有皆灭尽，此我说婆罗门。

643.

‘‘Yomaṃ palipathaṃ duggaṃ, saṃsāraṃ mohamaccagā;

Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, anejo akathaṃkathī;

Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

644.

‘‘Yodha kāme pahantvāna, anāgāro paribbaje;

Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

645.

‘‘Yodha taṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje;

Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

646.

‘‘Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā;

Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

647.

‘‘Hitvā ratiñca aratiṃ, sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ;

Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

648.

‘‘Cutiṃ yo vedi [yo’veti (?) itivuttake 99 aṭṭhakathāsaṃvaṇanā passitabbā] ttānaṃ, upapattiñca sabbaso;

Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

649.

‘‘Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā;

Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

650.

‘‘Yassa pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ;

Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

651.

‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;

Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

652.

‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedi [yo’veti (?) itivuttake 99 aṭṭhakathāsaṃvaṇanā passitabbā], saggāpāyañca passati;

Atho jātikkhayaṃ patto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

653.

‘‘Samaññā hesā lokasmiṃ, nāmagottaṃ pakappitaṃ;

Sammuccā samudāgataṃ, tattha tattha pakappitaṃ.

654.

‘‘Dīgharattamanusayitaṃ, diṭṭhigatamajānataṃ;

Ajānantā no [ajānantā te (aṭṭha.) ma. ni. 2.460] pabruvanti, jātiyā hoti brāhmaṇo.

655.

‘‘Na jaccā brāhmaṇo hoti, na jaccā hoti abrāhmaṇo;

Kammunā brāhmaṇo hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo.

656.

‘‘Kassako kammunā hoti, sippiko hoti kammunā;

Vāṇijo kammunā hoti, pessiko hoti kammunā.

657.

‘‘Coropi kammunā hoti, yodhājīvopi kammunā;

Yājako kammunā hoti, rājāpi hoti kammunā.

658.

‘‘Evametaṃ yathābhūtaṃ, kammaṃ passanti paṇḍitā;

Paṭiccasamuppādadassā, kammavipākakovidā.

659.

‘‘Kammunā vattati loko, kammunā vattati pajā;

Kammanibandhanā sattā, rathassāṇīva yāyato.

660.

‘‘Tapena brahmacariyena, saṃyamena damena ca;

Etena brāhmaṇo hoti, etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ.

661.

‘‘Tīhi vijjāhi sampanno, santo khīṇapunabbhavo;

Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, brahmā sakko vijānata’’nti.

Evaṃ vutte, vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete [pāṇupetaṃ (ka.)] saraṇaṃ gate’’ti.

Vāseṭṭhasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ.



643.
"超越险难路，轮回与愚痴；
度彼岸禅定，无动无疑惑；
无取证涅槃，此我说婆罗门。
644.
于此舍诸欲，无家而游行；
欲有皆灭尽，此我说婆罗门。
645.
于此舍爱欲，无家而游行；
爱有皆灭尽，此我说婆罗门。
646.
舍离人间缚，超越天界缚；
解脱一切缚，此我说婆罗门。
647.
舍弃乐不乐，清凉无依着；
胜一切世间，此我说婆罗门。
648.
谁知众生死，及一切再生；
无着善逝觉，此我说婆罗门。
649.
其去处不知，天神乾闼婆；
漏尽阿罗汉，此我说婆罗门。
650.
前后及中间，无一物可有；
无物亦无取，此我说婆罗门。
651.
牛王最胜者，大仙得胜利；
无染沐浴觉，此我说婆罗门。
652.
谁知宿命事，见天界恶趣；
得达生灭尽，此我说婆罗门。
653.
世间诸名称，姓名皆施设；
随处而产生，约定俗成法。
654.
长久随眠见，无知者不明；
无知者宣说，生即婆罗门。
655.
非生为婆罗门，非生非婆罗门；
业成婆罗门，业成非婆罗门。
656.
由业成农夫，由业成工匠；
由业成商人，由业成仆人。
657.
由业成盗贼，由业成武士；
由业成祭师，由业成国王。
658.
如是诸智者，如实见此业；
见缘起之法，善知业报应。
659.
由业世间转，由业众生转；
众生系于业，如车轴转行。
660.
以苦行梵行，以调御自制；
此成婆罗门，此最上婆罗门。
661.
具足三明者，寂灭无后有；
婆谢特当知，帝释知此者。"
如是说已，婆谢特与婆罗豆婆遮两位青年对世尊说："殊胜啊，乔达摩尊者...乃至...愿乔达摩尊者认我们为优婆塞，从今日起终生归依。"
第九 婆谢特经终

10. Kokālikasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho kokāliko bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘pāpicchā, bhante, sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti.

Evaṃ vutte, bhagavā kokālikaṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti.

Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. Tatiyampi kho bhagavā kokālikaṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘mā hevaṃ, kokālika , mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti.

Atha kho kokāliko bhikkhu uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Acirappakkantassa ca kokālikassa bhikkhuno sāsapamattīhi piḷakāhi sabbo kāyo phuṭo [phuṭṭho (syā.)] ahosi; sāsapamattiyo hutvā muggamattiyo ahesuṃ; muggamattiyo hutvā kaḷāyamattiyo ahesuṃ; kaḷāyamattiyo hutvā kolaṭṭhimattiyo ahesuṃ; kolaṭṭhimattiyo hutvā kolamattiyo ahesuṃ; kolamattiyo hutvā āmalakamattiyo ahesuṃ; āmalakamattiyo hutvā beḷuvasalāṭukamattiyo ahesuṃ; beḷuvasalāṭukamattiyo hutvā billamattiyo ahesuṃ; billamattiyo hutvā pabhijjiṃsu; pubbañca lohitañca pagghariṃsu. Atha kho kokāliko bhikkhu tenevābādhena kālamakāsi. Kālaṅkato ca kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapajji sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā .

Atha kho brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi . Ekamantaṃ, ṭhito kho brahmā sahampati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kokāliko, bhante, bhikkhu kālaṅkato; kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca brahmā sahampati; idaṃ vatvā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.

Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā…pe… idamavoca, bhikkhave, brahmā sahampati, idaṃ vatvā maṃ padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.


10. 乔迦梨经
如是我闻。一时，世尊住在舍卫城（现今印度北方邦斯拉瓦斯提）祇树给孤独园。这时，比丘乔迦梨往诣世尊处。到已，礼敬世尊，坐在一旁。坐在一旁的比丘乔迦梨对世尊说："尊者，舍利弗与目犍连是恶欲者，受恶欲所支配。"
如是说已，世尊对比丘乔迦梨说："乔迦梨，不要这样说！乔迦梨，不要这样说！乔迦梨，对舍利弗与目犍连要生起净信。舍利弗与目犍连是善良的。"
第二次...乃至...第三次，比丘乔迦梨对世尊说："尊者，虽然世尊对我而言是可信可靠的，但舍利弗与目犍连确实是恶欲者，受恶欲所支配。"第三次，世尊对比丘乔迦梨说："乔迦梨，不要这样说！乔迦梨，不要这样说！乔迦梨，对舍利弗与目犍连要生起净信。舍利弗与目犍连是善良的。"
这时，比丘乔迦梨从座起身，礼敬世尊，右绕而去。比丘乔迦梨离去不久，全身生出芥子大小的疮；芥子大小变成绿豆大小；绿豆大小变成豌豆大小；豌豆大小变成枣核大小；枣核大小变成枣子大小；枣子大小变成余甘子大小；余甘子大小变成未熟木瓜大小；未熟木瓜大小变成胆果大小；胆果大小的疮破裂，流出脓血。于是比丘乔迦梨因这病而命终。命终后，因对舍利弗与目犍连心怀怨恨，比丘乔迦梨投生红莲地狱。
这时，梵天王娑婆主在深夜时分，以殊胜容色遍照祇园，往诣世尊处。到已，礼敬世尊，立于一旁。立于一旁的梵天王娑婆主对世尊说："尊者，比丘乔迦梨已命终；尊者，比丘乔迦梨命终后，因对舍利弗与目犍连心怀怨恨，投生红莲地狱。"梵天王娑婆主说此语已，礼敬世尊，右绕后即于彼处消失。
这时，世尊在那夜过后，召集比丘们说："诸比丘，今夜梵天王娑婆主在深夜时分...乃至...诸比丘，梵天王娑婆主说此语已，礼敬我，右绕后即于彼处消失。"


Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvadīghaṃ nu kho, bhante, padume niraye āyuppamāṇa’’nti? ‘‘Dīghaṃ kho, bhikkhu, padume niraye āyuppamāṇaṃ; taṃ na sukaraṃ saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā ettakāni vassasatāni iti vā ettakāni vassasahassāni iti vā ettakāni vassasatasahassāni iti vā’’ti. ‘‘Sakkā pana, bhante, upamā [upamaṃ (sī. syā. ka.)] kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca –

‘‘Seyyathāpi, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho; tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ tilaṃ uddhareyya. Khippataraṃ kho so bhikkhu vīsatikhāriko kosalako tilavāho iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, natveva eko abbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati abbudā nirayā evameko nirabbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati nirabbudā nirayā evameko ababo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ababā nirayā evameko ahaho nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ahahā nirayā evameko aṭaṭo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati aṭaṭā nirayā evameko kumudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati kumudā nirayā evameko sogandhiko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati sogandhikā nirayā evameko uppalako nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati uppalakā nirayā evameko puṇḍarīko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati puṇḍarīkā nirayā evameko padumo nirayo. Padumaṃ kho pana bhikkhu nirayaṃ kokāliko bhikkhu upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca bhagavā, idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

662.

‘‘Purisassa hi jātassa, kuṭhārī [kudhārī (ka.)] jāyate mukhe;

Yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃ bhaṇaṃ.

663.

‘‘Yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo;

Vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati.

664.

‘‘Appamatto ayaṃ kali, yo akkhesu dhanaparājayo;

Sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahattaro [mahantakaro (sī.)] kali;

Yo sugatesu manaṃ padosaye.

665.

‘‘Sataṃ sahassānaṃ nirabbudānaṃ, chattiṃsati pañca ca abbudāni [abbudānaṃ (ka.)];

Yamariyagarahī nirayaṃ upeti, vācaṃ manañca paṇidhāya pāpakaṃ.

666.

‘‘Abhūtavādī nirayaṃ upeti, yo vāpi katvā na karomicāha;

Ubhopi te pecca samā bhavanti, nihīnakammā manujā parattha.

667.

‘‘Yo appaduṭṭhassa narassa dussati, suddhassa posassa anaṅgaṇassa;

Tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ, sukhumo rajo paṭivātaṃva khitto.

668.

‘‘Yo lobhaguṇe anuyutto, so vacasā paribhāsati aññe;

Asaddho kadariyo avadaññū, macchari pesuṇiyaṃ [pesuṇiyasmiṃ (bahūsu)] anuyutto.

669.

‘‘Mukhadugga vibhūta anariya, bhūnahu [bhunahata (syā. ka.)] pāpaka dukkaṭakāri;

Purisanta kalī avajāta, mā bahubhāṇidha nerayikosi.

670.

‘‘Rajamākirasī ahitāya, sante garahasi kibbisakārī;

Bahūni duccaritāni caritvā, gacchasi kho papataṃ cirarattaṃ.

671.

‘‘Na hi nassati kassaci kammaṃ, eti hataṃ labhateva suvāmi;

Dukkhaṃ mando paraloke, attani passati kibbisakārī.

672.

‘‘Ayosaṅkusamāhataṭṭhānaṃ , tiṇhadhāramayasūlamupeti;

Atha tattaayoguḷasannibhaṃ, bhojanamatthi tathā patirūpaṃ.



如是说已，一位比丘对世尊说："尊者，在红莲地狱中寿命有多长？""比丘，红莲地狱的寿命很长，不易计数若干年、若干百年、若干千年、若干十万年。""尊者，能作譬喻吗？""比丘，能。"世尊说：
"比丘，譬如二十佉梨（容量单位）的拘萨罗芝麻车，若有人每过百年取出一粒芝麻。比丘，以这种方式，二十佉梨的拘萨罗芝麻车会较快耗尽用完，而一个阿浮陀地狱的时间尚未穷尽。比丘，如二十个阿浮陀地狱等于一个尼罗浮陀地狱。比丘，如二十个尼罗浮陀地狱等于一个阿婆婆地狱。比丘，如二十个阿婆婆地狱等于一个阿喝喝地狱。比丈，如二十个阿喝喝地狱等于一个阿咤咤地狱。比丘，如二十个阿咤咤地狱等于一个拘牟陀地狱。比丘，如二十个拘牟陀地狱等于一个须犍提地狱。比丘，如二十个须犍提地狱等于一个优钵罗地狱。比丘，如二十个优钵罗地狱等于一个奔荼利迦地狱。比丘，如二十个奔荼利迦地狱等于一个红莲地狱。比丘，比丘乔迦梨因对舍利弗与目犍连心怀怨恨，投生红莲地狱。"世尊说此已，善逝复说此语：
662.
"人生有斧现，生在其口中；
愚者说恶语，自斩断己身。
663.
"应责而赞叹，应赞而诽谤；
口中积恶运，以此不得乐。
664.
"赌博失财物，此恶运尚小；
包括自身在，此实大恶运；
对善逝起恨。
665.
"十万三万六，五阿浮陀数；
谤圣者堕狱，因心语成恶。
666.
"说虚妄堕狱，作已说未作；
两者死后同，他世业卑劣。
667.
"谁害无害者，清净无垢人；
恶报及愚者，如逆风扬尘。
668.
"贪欲所系缚，恶口骂诽他；
无信吝啬者，悭贪好离间。
669.
"恶口非圣者，破坏作恶人；
下劣不肖子，莫多言地狱。
670.
"汝撒尘害人，诽谤诸贤圣；
造作诸恶业，长久堕深渊。
671.
"诸业不灭失，必得其果报；
作恶愚痴者，他世自见苦。
672.
"铁叉刺要处，利刃剑穿身；
如铁丸炽热，食物亦如是。

673.

‘‘Na hi vaggu vadanti vadantā, nābhijavanti na tāṇamupenti;

Aṅgāre santhate sayanti [senti (sī. syā. pī.)], ginisampajjalitaṃ pavisanti.

674.

‘‘Jālena ca onahiyāna, tattha hananti ayomayakuṭebhi [ayomayakūṭehi (sī. syā. pī.)];

Andhaṃva timisamāyanti, taṃ vitatañhi yathā mahikāyo.

675.

‘‘Atha lohamayaṃ pana kumbhiṃ, ginisampajjalitaṃ pavisanti;

Paccanti hi tāsu cirarattaṃ, agginisamāsu [ginissamāsu (ka.)] samuppilavāte.

676.

‘‘Atha pubbalohitamisse, tattha kiṃ paccati kibbisakārī;

Yaṃ yaṃ disakaṃ [disataṃ (sī. syā. pī.)] adhiseti, tattha kilissati samphusamāno.

677.

‘‘Puḷavāvasathe salilasmiṃ, tattha kiṃ paccati kibbisakārī;

Gantuṃ na hi tīramapatthi, sabbasamā hi samantakapallā.

678.

‘‘Asipattavanaṃ pana tiṇhaṃ, taṃ pavisanti samucchidagattā;

Jivhaṃ balisena gahetvā, ārajayārajayā vihananti.

679.

‘‘Atha vetaraṇiṃ pana duggaṃ, tiṇhadhārakhuradhāramupenti;

Tattha mandā papatanti, pāpakarā pāpāni karitvā.

680.

‘‘Khādanti hi tattha rudante, sāmā sabalā kākolagaṇā ca;

Soṇā siṅgālā [sigālā (sī. pī.)] paṭigiddhā [paṭigijjhā (syā. pī.)], kulalā vāyasā ca [kulalā ca vāyasā (?)] vitudanti.

681.

‘‘Kicchā vatayaṃ idha vutti, yaṃ jano phusati [passati (sī. syā. pī.)] kibbisakārī;

Tasmā idha jīvitasese, kiccakaro siyā naro na cappamajje.

682.

‘‘Te gaṇitā vidūhi tilavāhā, ye padume niraye upanītā;

Nahutāni hi koṭiyo pañca bhavanti, dvādasa koṭisatāni punaññā [panayye (ka.)].

683.

‘‘Yāva dukhā [dukkhā (sī. syā.), dukkha (pī. ka.)] nirayā idha vuttā, tatthapi tāva ciraṃ vasitabbaṃ;

Tasmā sucipesalasādhuguṇesu, vācaṃ manaṃ satataṃ [pakataṃ (syā.)] parirakkhe’’ti.

Kokālikasuttaṃ dasamaṃ niṭṭhitaṃ.

11. Nālakasuttaṃ

684.

Ānandajāte tidasagaṇe patīte, sakkañca indaṃ sucivasane ca deve;

Dussaṃ gahetvā atiriva thomayante, asito isi addasa divāvihāre.

685.

Disvāna deve muditamane udagge, cittiṃ karitvāna idamavoca [karitvā idamavocāsi (sī.)] tattha;

‘‘Kiṃ devasaṅgho atiriva kalyarūpo, dussaṃ gahetvā ramayatha [bhamayatha (sī.)] kiṃ paṭicca.

686.

‘‘Yadāpi āsī asurehi saṅgamo, jayo surānaṃ asurā parājitā.

Tadāpi netādiso lomahaṃsano, kimabbhutaṃ daṭṭhu marū pamoditā.

687.

‘‘Seḷenti gāyanti ca vādayanti ca, bhujāni phoṭenti [poṭhenti (sī. pī.), pothenti (ka.)] ca naccayanti ca;

Pucchāmi vohaṃ merumuddhavāsine, dhunātha me saṃsayaṃ khippa mārisā’’.

688.

‘‘So bodhisatto ratanavaro atulyo, manussaloke hitasukhatthāya [hitasukhatāya (sī. syā. pī.)] jāto;

Sakyāna gāme janapade lumbineyye, tenamha tuṭṭhā atiriva kalyarūpā.

689.

‘‘So sabbasattuttamo aggapuggalo, narāsabho sabbapajānamuttamo;

Vattessati cakkamisivhaye vane, nadaṃva sīho balavā migābhibhū’’.

690.

Taṃ saddaṃ sutvā turitamavasarī so, suddhodanassa tada bhavanaṃ upāvisi [upāgami (sī. pī.)];

Nisajja tattha idamavocāsi sakye, ‘‘kuhiṃ kumāro ahamapi daṭṭhukāmo’’.



673.
"说话不和善，不得胜不庇；
卧于炭火上，入炽燃火中。
674.
"为网所笼罩，铁杖击打中；
如入黑暗里，如雾遍布满。
675.
"又入铁锅中，火焰炽燃盛；
长久煮其中，随火浪上下。
676.
"又于脓血混，作恶者受煮；
随所倚方向，触处受折磨。
677.
"蛆虫居水中，作恶者受煮；
无法到彼岸，四面皆平坦。
678.
"又入利剑林，支节皆断截；
以钩钓其舌，拉扯受苦痛。
679.
"又至难度河，利刃剃刀边；
愚者堕其中，作恶造罪者。
680.
"其中啼哭时，黑斑乌群啄；
犬狼贪食噬，鹰鸦来啄食。
681.
"此处活艰难，作恶者所触；
是故余生时，应作务勿怠。
682.
"智者已计数，生红莲地狱；
那由他五千，又一千二百。
683.
"如是说地狱，长久住其中；
是故于净善，常护语与心。"
第十 乔迦梨经终
11. 那罗迦经
684.
三十三天众欢喜，帝释诸天着净衣；
高举衣裳甚赞叹，仙人阿私陀昼见。
685.
见诸天神喜踊跃，恭敬后说如是言：
"何故天众极欢悦，持衣欢乐何因缘？
686.
从前与修罗战时，诸天胜利修罗败；
尚且不生如是喜，何瑞天众生欢悦？
687.
歌舞奏乐皆欢喜，挥臂舞蹈复歌唱；
我问住须弥山顶，速除我疑诸贤者。"
688.
"菩萨宝珠无等伦，为世间乐利而生；
释迦族中蓝毗尼，是故我等极欢喜。
689.
彼是众生最殊胜，人中牡牛最第一；
仙苑转动法轮时，如狮子王胜群兽。"
690.
闻此语已速下来，随即入净饭王宫；
坐已对诸释迦说："王子何在我欲见？"

691.

Tato kumāraṃ jalitamiva suvaṇṇaṃ, ukkāmukheva sukusalasampahaṭṭhaṃ [sukusalena sampahaṭṭhaṃ (ka.)];

Daddallamānaṃ [daddaḷhamānaṃ (ka.)] siriyā anomavaṇṇaṃ, dassesu puttaṃ asitavhayassa sakyā.

692.

Disvā kumāraṃ sikhimiva pajjalantaṃ, tārāsabhaṃva nabhasigamaṃ visuddhaṃ;

Sūriyaṃ tapantaṃ saradarivabbhamuttaṃ, ānandajāto vipulamalattha pītiṃ.

693.

Anekasākhañca sahassamaṇḍalaṃ, chattaṃ marū dhārayumantalikkhe;

Suvaṇṇadaṇḍā vītipatanti cāmarā, na dissare cāmarachattagāhakā.

694.

Disvā jaṭī kaṇhasirivhayo isi, suvaṇṇanikkhaṃ viya paṇḍukambale;

Setañca chattaṃ dhariyanta [dhāriyanta (syā.), dhārayantaṃ (sī. ka.)] muddhani, udaggacitto sumano paṭiggahe.

695.

Paṭiggahetvā pana sakyapuṅgavaṃ, jigīsato [jigiṃsako (sī. syā. pī.)] lakkhaṇamantapāragū;

Pasannacitto giramabbhudīrayi, ‘‘anuttarāyaṃ dvipadānamuttamo’’ [dipadānamuttamo (sī. syā. pī.)].

696.

Athattano gamanamanussaranto, akalyarūpo gaḷayati assukāni;

Disvāna sakyā isimavocuṃ rudantaṃ,

‘‘No ce kumāre bhavissati antarāyo’’.

697.

Disvāna sakye isimavoca akalye, ‘‘nāhaṃ kumāre ahitamanussarāmi;

Na cāpimassa bhavissati antarāyo, na orakāyaṃ adhimānasā [adhimanasā (sī. syā.)] bhavātha.

698.

‘‘Sambodhiyaggaṃ phusissatāyaṃ kumāro, so dhammacakkaṃ paramavisuddhadassī;

Vattessatāyaṃ bahujanahitānukampī, vitthārikassa bhavissati brahmacariyaṃ.

699.

‘‘Mamañca āyu na ciramidhāvaseso, athantarā me bhavissati kālakiriyā;

Sohaṃ na sossaṃ [sussaṃ (sī. syā.)] asamadhurassa dhammaṃ, tenamhi aṭṭo byasanaṃgato aghāvī’’.

700.

So sākiyānaṃ vipulaṃ janetvā pītiṃ, antepuramhā niggamā [niragamā (sī. syā.), nigamā (ka. sī.), niragama (pī.)] brahmacārī;

So bhāgineyyaṃ sayaṃ anukampamāno, samādapesi asamadhurassa dhamme.

701.

‘‘Buddhoti ghosaṃ yada [yadi (syā. ka.)] parato suṇāsi, sambodhipatto vivarati dhammamaggaṃ;

Gantvāna tattha samayaṃ paripucchamāno [sayaṃ paripucchiyāno (sī. syā.)], carassu tasmiṃ bhagavati brahmacariyaṃ’’.

702.

Tenānusiṭṭho hitamanena tādinā, anāgate paramavisuddhadassinā;

So nālako upacitapuññasañcayo, jinaṃ patikkhaṃ [pati + ikkhaṃ = patikkhaṃ] parivasi rakkhitindriyo.

703.

Sutvāna ghosaṃ jinavaracakkavattane, gantvāna disvā isinisabhaṃ pasanno;

Moneyyaseṭṭhaṃ munipavaraṃ apucchi, samāgate asitāvhayassa sāsaneti.

Vatthugāthā niṭṭhitā.

704.

‘‘Aññātametaṃ vacanaṃ, asitassa yathātathaṃ;

Taṃ taṃ gotama pucchāmi, sabbadhammāna pāraguṃ.

705.

‘‘Anagāriyupetassa, bhikkhācariyaṃ jigīsato;

Muni pabrūhi me puṭṭho, moneyyaṃ uttamaṃ padaṃ’’.

706.

‘‘Moneyyaṃ te upaññissaṃ, (iti bhagavā) dukkaraṃ durabhisambhavaṃ;

Handa te naṃ pavakkhāmi, santhambhassu daḷho bhava.

707.

‘‘Samānabhāgaṃ kubbetha, gāme akkuṭṭhavanditaṃ;

Manopadosaṃ rakkheyya, santo anuṇṇato care.

708.

‘‘Uccāvacā niccharanti, dāye aggisikhūpamā;

Nāriyo muniṃ palobhenti, tāsu taṃ mā palobhayuṃ.

709.

‘‘Virato methunā dhammā, hitvā kāme paropare [parovare (sī. pī.), varāvare (syā.)];

Aviruddho asāratto, pāṇesu tasathāvare.



691.
那时释迦众示彼，如金光耀婴孩子；
巧工锻造新出炉，无比容光甚灿然。
692.
见此童子如火燃，如净空中明星王；
秋日无云光灿烂，欢喜生起大悦心。
693.
多枝千圈伞盖张，诸天擎举于空中；
金柄拂尘来回动，持伞拂者不可见。
694.
黑仙结发见童子，如金置于黄布上；
头上白伞来遮覆，心生欢喜乐接纳。
695.
接已释迦族最尊，精通相法求了知；
净信之心发此语："二足中最无上者。"
696.
忆及自己归去时，愁容满面流眼泪；
释迦见仙人垂泣，"童子莫有灾难否？"
697.
见释迦忧仙人言："不思童子有灾难；
亦不会有诸障碍，莫作下劣心思维。
698.
此童子将证菩提，具最清净见法轮；
为众生利哀愍转，梵行将得广弘扬。
699.
我寿不久住世间，必将中夭命终去；
不闻无等妙法音，是故忧恼生苦痛。"
700.
令释迦族生大喜，梵行者出王宫去；
怜悯自己外甥子，令学无等妙法门。
701.
"若闻远处佛音声，证菩提开法道者；
往诣其处询正法，于彼世尊修梵行。"
702.
如是教诫为利益，未来具最清净见；
那罗迦积诸福德，护诸根待胜者生。
703.
闻胜者转法轮声，往见仙人中牛王；
净信请问最寂默，如阿私陀所教诫。
序偈终
704.
"已知阿私陀，如实所言教；
故问汝瞿昙，通达一切法。
705.
为出家所求，修习乞食行；
牟尼请为说，最上寂默道。"
706.
"我为汝开示，（世尊说）难行难通达；
来吧我宣说，坚固住正念。
707.
平等对待彼，村中骂赞时；
守护意无害，寂静不高慢。
708.
高低种种相，如林火焰起；
女人诱牟尼，勿为彼所惑。
709.
远离淫欲法，舍弃种种欲；
无违无贪着，动静诸众生。

710.

‘‘Yathā ahaṃ tathā ete, yathā ete tathā ahaṃ;

Attānaṃ upamaṃ katvā, na haneyya na ghātaye.

711.

‘‘Hitvā icchañca lobhañca, yattha satto puthujjano;

Cakkhumā paṭipajjeyya, tareyya narakaṃ imaṃ.

712.

‘‘Ūnūdaro mitāhāro, appicchassa alolupo;

Sadā [sa ve (pī.)] icchāya nicchāto, aniccho hoti nibbuto.

713.

‘‘Sa piṇḍacāraṃ caritvā, vanantamabhihāraye;

Upaṭṭhito rukkhamūlasmiṃ, āsanūpagato muni.

714.

‘‘Sa jhānapasuto dhīro, vanante ramito siyā;

Jhāyetha rukkhamūlasmiṃ, attānamabhitosayaṃ.

715.

‘‘Tato ratyā vivasāne [vivasane (sī. syā. pī.)], gāmantamabhihāraye;

Avhānaṃ nābhinandeyya, abhihārañca gāmato.

716.

‘‘Na munī gāmamāgamma, kulesu sahasā care;

Ghāsesanaṃ chinnakatho, na vācaṃ payutaṃ bhaṇe.

717.

‘‘Alatthaṃ yadidaṃ sādhu, nālatthaṃ kusalaṃ iti;

Ubhayeneva so tādī, rukkhaṃvupanivattati [rukkhaṃvu’pativattati (ka.), rukkhaṃva upātivattati (syā.)].

718.

‘‘Sa pattapāṇi vicaranto, amūgo mūgasammato;

Appaṃ dānaṃ na hīḷeyya, dātāraṃ nāvajāniyā.

719.

‘‘Uccāvacā hi paṭipadā, samaṇena pakāsitā;

Na pāraṃ diguṇaṃ yanti, nayidaṃ ekaguṇaṃ mutaṃ.

720.

‘‘Yassa ca visatā natthi, chinnasotassa bhikkhuno;

Kiccākiccappahīnassa, pariḷāho na vijjati.

721.

‘‘Moneyyaṃ te upaññissaṃ, khuradhārūpamo bhave;

Jivhāya tālumāhacca, udare saññato siyā.

722.

‘‘Alīnacitto ca siyā, na cāpi bahu cintaye;

Nirāmagandho asito, brahmacariyaparāyaṇo.

723.

‘‘Ekāsanassa sikkhetha, samaṇūpāsanassa ca;

Ekattaṃ monamakkhātaṃ, eko ce abhiramissasi;

Atha bhāhisi [bhāsihi (sī. syā. pī.)] dasadisā.

724.

‘‘Sutvā dhīrānaṃ nigghosaṃ, jhāyīnaṃ kāmacāginaṃ;

Tato hiriñca saddhañca, bhiyyo kubbetha māmako.

725.

‘‘Taṃ nadīhi vijānātha, sobbhesu padaresu ca;

Saṇantā yanti kusobbhā [kussubbhā (sī.)], tuṇhīyanti mahodadhī.

726.

‘‘Yadūnakaṃ taṃ saṇati, yaṃ pūraṃ santameva taṃ;

Aḍḍhakumbhūpamo bālo, rahado pūrova paṇḍito.

727.

‘‘Yaṃ samaṇo bahuṃ bhāsati, upetaṃ atthasañhitaṃ;

Jānaṃ so dhammaṃ deseti, jānaṃ so bahu bhāsati.

728.

‘‘Yo ca jānaṃ saṃyatatto, jānaṃ na bahu bhāsati;

Sa munī monamarahati, sa munī monamajjhagā’’ti.

Nālakasuttaṃ ekādasamaṃ niṭṭhitaṃ.



710.
"如我亦如彼，如彼亦如我；
以己为譬喻，不杀不教杀。
711.
舍贪与欲望，凡夫所执着；
具眼修正道，度脱此地狱。
712.
腹空食知量，少欲不贪食；
常于欲无欲，无欲得寂灭。
713.
托钵行乞已，往诣林野中；
就近树下坐，牟尼入静处。
714.
专注于禅定，喜乐林野中；
树下入禅思，自得内心乐。
715.
夜尽天将明，往诣聚落边；
不喜人邀请，不乐村供养。
716.
牟尼入村时，不急往诸家；
断求食闲谈，不说无关语。
717.
得此甚善哉，不得亦善哉；
二者皆如是，如树还归去。
718.
手持钵游行，非哑似哑者；
莫轻微少施，不轻视施者。
719.
沙门所宣说，种种修行道；
不以二到彼，不说一能至。
720.
无有诸漏流，断流之比丘；
已舍应不应，无有诸热恼。
721.
为汝说寂默，如剃刀锋利；
以舌抵上颚，调伏于腹欲。
722.
心不应怯弱，亦勿多妄想；
无秽无所依，专修于梵行。
723.
应学独坐法，及沙门所修；
独处为寂默，若独自欢喜；
即能照十方。
724.
闻诸智者声，禅修舍诸欲；
我弟子更应，增长惭与信。
725.
当以河为喻，沟渠与裂谷；
小溪流有声，大海则寂静。
726.
不满者有声，圆满者寂然；
愚者如半瓶，智者如满池。
727.
沙门多所说，具义及相应；
知已说正法，知已多所说。
728.
知已自调御，知已不多说；
牟尼应寂默，牟尼证寂默。"
第十一 那罗迦经终

12. Dvayatānupassanāsuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti . Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā bhikkhū āmantesi –

‘‘‘Ye te, bhikkhave, kusalā dhammā ariyā niyyānikā sambodhagāmino, tesaṃ vo, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ ariyānaṃ niyyānikānaṃ sambodhagāmīnaṃ kā upanisā savanāyā’ti iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu, te evamassu vacanīyā – ‘yāvadeva dvayatānaṃ dhammānaṃ yathābhūtaṃ ñāṇāyā’ti. Kiñca dvayataṃ vadetha?

(1) ‘‘Idaṃ dukkhaṃ, ayaṃ dukkhasamudayoti ayamekānupassanā. Ayaṃ dukkhanirodho, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti.

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

729.

‘‘Ye dukkhaṃ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati;

Tañca maggaṃ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṃ.

730.

‘‘Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā;

Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā.

731.

‘‘Ye ca dukkhaṃ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati;

Tañca maggaṃ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṃ.

732.

‘‘Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;

Bhabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā’’ti.

(2) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ upadhipaccayāti, ayamekānupassanā. Upadhīnaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

733.

‘‘Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā;

Yo ve avidvā upadhiṃ karoti, punappunaṃ dukkhamupeti mando;

Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassī’’ti.

(3) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ avijjāpaccayāti, ayamekānupassanā. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

734.

‘‘Jātimaraṇasaṃsāraṃ , ye vajanti punappunaṃ;

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, avijjāyeva sā gati.

735.

‘‘Avijjā hāyaṃ mahāmoho, yenidaṃ saṃsitaṃ ciraṃ;

Vijjāgatā ca ye sattā, na te gacchanti [nāgacchanti (sī. pī.)] punabbhava’’nti.

(4) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ saṅkhārapaccayāti, ayamekānupassanā. Saṅkhārānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –



12. 二法观经
如是我闻。一时，世尊住在舍卫城（现今印度北方邦斯拉瓦斯提）东园鹿母讲堂。那时，世

736.

‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ saṅkhārapaccayā;

Saṅkhārānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.

737.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ saṅkhārapaccayā;

Sabbasaṅkhārasamathā, saññānaṃ uparodhanā;

Evaṃ dukkhakkhayo hoti, etaṃ ñatvā yathātathaṃ.

738.

‘‘Sammaddasā vedaguno, sammadaññāya paṇḍitā;

Abhibhuyya mārasaṃyogaṃ, na gacchanti [nāgacchanti (sī. pī.)] punabbhava’’nti.

(5) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ viññāṇapaccayāti, ayamekānupassanā. Viññāṇassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

739.

‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ viññāṇapaccayā;

Viññāṇassa nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.

740.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ viññāṇapaccayā;

Viññāṇūpasamā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti.

(6) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ phassapaccayāti, ayamekānupassanā. Phassassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

741.

‘‘Tesaṃ phassaparetānaṃ, bhavasotānusārinaṃ;

Kummaggapaṭipannānaṃ, ārā saṃyojanakkhayo.

742.

‘‘Ye ca phassaṃ pariññāya, aññāyupasame [paññāya upasame (syā.)] ratā;

Te ve phassābhisamayā, nicchātā parinibbutā’’ti.

(7) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ vedanāpaccayāti, ayamekānupassanā. Vedanānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

743.

‘‘Sukhaṃ vā yadi vā dukkhaṃ, adukkhamasukhaṃ saha;

Ajjhattañca bahiddhā ca, yaṃ kiñci atthi veditaṃ.

744.

‘‘Etaṃ dukkhanti ñatvāna, mosadhammaṃ palokinaṃ [palokitaṃ (sī.)];

Phussa phussa vayaṃ passaṃ, evaṃ tattha vijānati [virajjati (ka. sī.)];

Vedanānaṃ khayā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti.

(8) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ taṇhāpaccayāti, ayamekānupassanā. Taṇhāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

745.

‘‘Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ;

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.

746.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ [taṇhā (bahūsu) itivuttake 15 passitabbaṃ] dukkhassa sambhavaṃ;

Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.

(9) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ upādānapaccayāti, ayamekānupassanā. Upādānānaṃ [upādānassa (syā. ka.)] tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

747.

‘‘Upādānapaccayā bhavo, bhūto dukkhaṃ nigacchati;

Jātassa maraṇaṃ hoti, eso dukkhassa sambhavo.



736.
"一切苦生起，皆从诸行缘；
诸行灭尽时，无有苦生起。
737.
知此过患已，行为苦之缘；
息灭诸行法，止息诸想念；
如是苦灭尽，如实知此理。
738.
正见具真智，正智诸智者；
降伏魔结缚，不趣往后有。"
739.
"一切苦生起，皆从识为缘；
识灭尽之时，无有苦生起。
740.
知此过患已，识为苦之缘；
比丘寂止识，无欲般涅槃。"
741.
"为触所缠缚，随顺有之流；
行于邪道者，远离结缚尽。
742.
彼等遍知触，乐住智寂止；
彼触真谛知，无欲般涅槃。"
743.
"或乐或苦受，及不苦不乐；
内在与外在，所有诸感受。
744.
知此为是苦，虚妄坏灭法；
触触见衰灭，如是于彼知；
比丘灭诸受，无欲般涅槃。"
745.
"爱欲为伴侣，长久轮回者；
此有他有中，轮回不超越。
746.
知此过患已，爱为苦生因；
离爱无执取，比丘正念行。"
747.
"缘取有生起，有生则得苦；
生者必有死，是为苦生因。

748.

‘‘Tasmā upādānakkhayā, sammadaññāya paṇḍitā;

Jātikkhayaṃ abhiññāya, na gacchanti punabbhava’’nti.

(10) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ ārambhapaccayāti, ayamekānupassanā. Ārambhānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

749.

‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ ārambhapaccayā;

Ārambhānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.

750.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ ārambhapaccayā;

Sabbārambhaṃ paṭinissajja, anārambhe vimuttino.

751.

‘‘Ucchinnabhavataṇhassa, santacittassa bhikkhuno;

Vikkhīṇo [vitiṇṇo (sī.)] jātisaṃsāro, natthi tassa punabbhavo’’ti.

(11) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ āhārapaccayāti, ayamekānupassanā. Āhārānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

752.

‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ āhārapaccayā;

Āhārānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.

753.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ āhārapaccayā;

Sabbāhāraṃ pariññāya, sabbāhāramanissito.

754.

‘‘Ārogyaṃ sammadaññāya, āsavānaṃ parikkhayā;

Saṅkhāya sevī dhammaṭṭho, saṅkhyaṃ [saṅkhaṃ (sī. pī.)] nopeti vedagū’’ti.

(12) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ iñjitapaccayāti, ayamekānupassanā. Iñjitānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

755.

‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ iñjitapaccayā;

Iñjitānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.

756.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ iñjitapaccayā;

Tasmā hi ejaṃ vossajja, saṅkhāre uparundhiya;

Anejo anupādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.

(13) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Nissitassa calitaṃ hotīti, ayamekānupassanā. Anissito na calatīti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

757.

‘‘Anissito na calati, nissito ca upādiyaṃ;

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.

758.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, nissayesu mahabbhayaṃ;

Anissito anupādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.

(14) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Rūpehi, bhikkhave, arūpā [āruppā (sī. pī.)] santatarāti, ayamekānupassanā. Arūpehi nirodho santataroti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

759.

‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino [āruppavāsino (sī. pī.)];

Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhavaṃ.



748.
"是故取灭尽，智者正了知；
证知生已尽，不趣往后有。"
749.
"一切苦生起，皆从作为缘；
作为灭尽时，无有苦生起。
750.
知此过患已，作为苦之缘；
舍离诸作为，无为得解脱。
751.
断除有爱者，心寂比丘人；
生死轮回尽，彼无有后有。"
752.
"一切苦生起，皆从食为缘；
诸食灭尽时，无有苦生起。
753.
知此过患已，食为苦之缘；
遍知一切食，不依于诸食。
754.
正知无病法，漏尽得究竟；
知量住法者，智者不计量。"
755.
"一切苦生起，皆从动摇缘；
动摇灭尽时，无有苦生起。
756.
知此过患已，动摇为苦缘；
是故舍动摇，止息诸行法；
无动无执取，比丘正念行。"
757.
"无依则不动，有依取不断；
此有他有中，轮回不超越。
758.
知此过患已，依止大怖畏；
无依无执取，比丘正念行。"
759.
"色界诸众生，无色界所住；
不知灭尽法，还来受后有。

760.

‘‘Ye ca rūpe pariññāya, arūpesu asaṇṭhitā [susaṇṭhitā (sī. syā. pī.)];

Nirodhe ye vimuccanti, te janā maccuhāyino’’ti.

(15) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṃ saccanti upanijjhāyitaṃ tadamariyānaṃ etaṃ musāti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayamekānupassanā. Yaṃ , bhikkhave, sadevakassa…pe… sadevamanussāya idaṃ musāti upanijjhāyitaṃ, tadamariyānaṃ etaṃ saccanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –

761.

‘‘Anattani attamāniṃ [attamānī (syā.), attamānaṃ (pī. ka.)], passa lokaṃ sadevakaṃ;

Niviṭṭhaṃ nāmarūpasmiṃ, idaṃ saccanti maññati.

762.

‘‘Yena yena hi maññanti, tato taṃ hoti aññathā;

Tañhi tassa musā hoti, mosadhammañhi ittaraṃ.

763.

‘‘Amosadhammaṃ nibbānaṃ, tadariyā saccato vidū;

Te ve saccābhisamayā, nicchātā parinibbutā’’ti.

(16) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṃ sukhanti upanijjhāyitaṃ, tadamariyānaṃ etaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayamekānupassanā . Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa…pe… sadevamanussāya idaṃ dukkhanti upanijjhāyitaṃ tadamariyānaṃ etaṃ sukhanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitāti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

764.

‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phassā dhammā ca kevalā;

Iṭṭhā kantā manāpā ca, yāvatatthīti vuccati.

765.

‘‘Sadevakassa lokassa, ete vo sukhasammatā;

Yattha cete nirujjhanti, taṃ nesaṃ dukkhasammataṃ.

766.

‘‘Sukhanti diṭṭhamariyehi, sakkāyassuparodhanaṃ;

Paccanīkamidaṃ hoti, sabbalokena passataṃ.

767.

‘‘Yaṃ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato;

Yaṃ pare dukkhato āhu, tadariyā sukhato vidū.

768.

‘‘Passa dhammaṃ durājānaṃ, sampamūḷhetthaviddasu [sampamūḷhettha aviddasu (sī. pī.), sammūḷhettha aviddasu (?)];

Nivutānaṃ tamo hoti, andhakāro apassataṃ.

769.

‘‘Satañca vivaṭaṃ hoti, āloko passatāmiva;

Santike na vijānanti, maggā dhammassa kovidā.

770.

‘‘Bhavarāgaparetehi , bhavasotānusāribhi;

Māradheyyānupannehi, nāyaṃ dhammo susambudho.



760.
"遍知色法者，不住无色中；
解脱于灭尽，彼等离死者。"
761.
"于无我起我，观世天人间；
住着名与色，执此为真实。
762.
随其所执着，彼皆成异相；
对彼则成妄，虚妄法无常。
763.
涅槃非虚妄，圣者知真实；
彼证真谛已，无欲般涅槃。"
764.
"色声味香触，及一切诸法；
可意所爱乐，说为如是有。
765.
天人世间中，此等思为乐；
彼等灭尽时，彼等思为苦。
766.
圣者见为乐，自身灭尽时；
此与一切世，所见相违背。
767.
他人说为乐，圣者说为苦；
他人说为苦，圣者知为乐。
768.
见法难了知，愚者迷此中；
覆蔽者暗冥，不见者黑暗。
769.
善者得开明，如见者光明；
虽近不了知，不善法道者。
770.
为有贪所缠，随顺有之流；
堕入魔境界，此法难觉悟。

771.

‘‘Ko nu aññatramariyehi, padaṃ sambuddhumarahati;

Yaṃ padaṃ sammadaññāya, parinibbanti anāsavā’’ti.

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiṃ ca [imasmiṃ kho (sī.)] pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne saṭṭhimattānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsūti.

Dvayatānupassanāsuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ –

Saccaṃ upadhi avijjā ca, saṅkhāre viññāṇapañcamaṃ;

Phassavedaniyā taṇhā, upādānārambhaāhārā;

Iñjitaṃ calitaṃ rūpaṃ, saccaṃ dukkhena soḷasāti.

Mahāvaggo tatiyo niṭṭhito.

Tassuddānaṃ –

Pabbajjā ca padhānañca, subhāsitañca sundari;

Māghasuttaṃ sabhiyo ca, selo sallañca vuccati.


771.
"除了圣者外，谁能知正道；
正知此道已，无漏般涅槃。"
世尊如是说。诸比丘欢喜，随喜世尊所说。当此解说宣说时，约六十位比丘无取著而心解脱诸漏。
第十二 二法观经终
其摄颂：
真实依无明，行识为第五；
触受爱与取，作为食为缘；
动摇与迁移，色法及真实，
苦为第十六。
第三 大品终
其摄颂：
出家与精进，善说与孙陀利；
摩伽经与胜，势罗与箭经。



Vāseṭṭho cāpi kokāli, nālako dvayatānupassanā;

Dvādasetāni suttāni, mahāvaggoti vuccatīti.

婆私咤与瞿迦梨，
那罗迦及二法观；
此等十二经之集，
是名为大品终焉。

